Παρασκευή, 31 Δεκεμβρίου 2010

Τα καλύτερά μου από το 2010

Εις πείσμα των όσων συμβαίνουν τριγύρω, το πτηνό φορά το γιορτινό του κοστουμάκι και σου τιτιβίζει τα καλύτερά του για τη χρονιά που πέρασε. Που θα το πεις και τσάλεντζινγκ τασκ, δεδομένου ότι το Δέκα υπήρξε κατά βάση γκρίζο, φοβιστικό, μίζερο κι απαξιωτικό. Κι ενώ υπό κανονικάς συνθήκας θα έλεγες να πάει στον αγύριστο τέτοιο που ήταν, η προοπτική του τρισχειρότερου Έντεκα, σε κάμει ακόμη πιο δύσθυμο! Που φθασες να μη θέλεις ούτε χρονιά ν'αλλάξεις, μη-χειρότερα!

Αλλά (ευτυχώς) οι χρονιές δεν κρίνονται μόνο στα σπρέντς και στα ταμπλό των χρηματιστηρίων. Δεν αξιολογούνται από διεθνείς χρηματοοικονομικούς οίκους. Δεν μετριούνται με μακροοικονομικούς δείκτες. Οι χρονιές κρίνονται από τις εντυπώσει
ς που συνέλλεξες, τις συναντήσεις που έκαμες, τις ανθρώπινες επαφές που κέρδισες, τα σ'αγαπώ που είπες και που άκουσες. Οι χρονιές κρίνονται από το εάν κατάφερες να προχωρήσεις παρακάτω. Και να γίνεις εσύ για εσένα, καλύτερος άνθρωπας.

Ο προορισμός

Ντρέπομαι που θα στο παραδεχτώ, αλλά δεν είχα ματαξαναπάει. Και αυτομάτως, η Σαντορίνη πέρασε στην τοπ ποζίσιον των καλυτερότερων προορισμών στην Ελλάδα έβερ. Σόρι Ρόδος, σόρι Κέρκυρα, σόρι Κρήτη, σόρι Μύκονος, σόρι ρεστ οφ δε γκρικ τουρίστικ πλέισες, αλλά η Σαντορίνη είναι απλώς απαλεύταμπολ θεσπέσια. Από την πρώτη στιγμή που πάτησα στο νησί, δεν σταμάτησα να κοιτάζω ωσάν το χάνο και να ρουφάω εικόνες: τα σπίτια που μετεωρούνται πάνω στην καλντέρα, τα φώτα που στολίζουν τις νύχτες το Ημεροβίγλι, τις μαυροκόκκινες ακρογιαλιές που ρουφάνε το αιγιακό φως, τις γκουρμεδιές των μεζεδοπωλείων και τη γεύση της φάβας και της κάπαρης, τα μουσεία και τις εκκλησιές, τα χρώματα που χύνει στον ουρανό ο ιμπρεσιονιστής ήλιος.

Το ροκ

Δεν ήταν η καλύτερη παράσταση που είδα εφέτος. Και στο ομολογώ πως υπήρξαν στιγμές που βαρέθηκα. Που κουράστηκα. Που μου ξένισαν κάποιες ερμηνευτικές επιλογές. Αλλά ο Βασιλιάς Ληρ του Λιβαθινού (και του Τσακίρογλου) είχε κάτι στο οποίο πάντοτε θα υποκλίνομαι: την καλλιτεχνική τόλμη που οδηγεί σε ένα πρωτότυπο αποτέλεσμα. Μεγάλη μαγκιά! Να πάρεις Σέξπηρ και να τον κάμεις ροκ. Να κλείσεις το μάτι στο θεατή, με γκοθούδες και πανκιά, με σκουλαρήκια και πέτσινα, με ξέφρενες κραυγές και φουτουριστικά σκηνικά. Ξεύρεις γιατί μού άρεσε; Γιατί με καθησύχασε. Ότι την ώρα της μεγάλης μιζέριας, υπάρχουν έλληνες δημιουργοί που -ανεξαρτήτως αν σε εξιτάρουν ή τους σιχαίνεσαι- συνεχίζουν να παράγουν ιδέες.

Η κυρία

Με έκπληξή μου, είχα διαβάσει μία συνέντευξή της σε κυριακάτικο ένθετο, όπου έλεγε πως φθονεί τραγουδίστριες σαν τη Μοσχολιού που ευλογήθηκαν με ευρύ και αξιοζήλευτο ρεπερτόριο, ενώ εκείνη αρκέστηκε σε λιγότερα και όχι τόσο σημαντικά τραγούδια. Η Μαρινέλλα όμως είναι η Μαρινέλλα. Ακόμη κι αν η δισκογραφία της δεν έχει να επιδείξει τους μεγάλους αριθμούς, στο Παλλάς επιβεβαίωσε την ταυτότητά της: μεγάλη ελληνίδα καλλιτέχνιδα. Πληθωρική και ιδιαίτερη. Σε μία παράσταση έξυπνα καμωμένη, όπου τραγούδησε, χόρεψε, έπαιξε, διηγήθηκε, αναπόλησε και συγκίνησε. Στο πρόσωπό της, μία Ελλάδα που παντρεύει το λαϊκό με το ζεμπέκικο, το έντεχνο με το παραδοσιακό, την ταβέρνα και το καπηλειό με την αίθουσα συναυλιών και τον πολυέλαιο. Με τη φωνή και τη θεατράλε μπαμπεσιά της.

Ο ναύτης

Στα κανονικά μου, την πολυκοσμία δεν τη θέλω. Αλλά στο Μουσείο Μπενάκη, την εχάρηκα. Γιατί ετούτη η έκθεση -η αναδρομική, η πλήρης- άξιζε να τιμηθεί με κοσμοσυρροή. Ήταν αρχές του χρόνου. Η κρίση χτύπαγε ήδη την πόρτα της χώρας (και την πόρτα καθενός από εμάς). Κι όμως άνθρωποι όλων των ηλικιών βρέθηκαν εξάφνου να υπερβαίνουν τη μιζέρια της νεοελληνικής πραγματικότητας και να αποζητούν το μεγαλείο της. Συνομιλώντας με το μεγαλύτερο έλληνα ζωγράφο του 20ου αιώνα. Που παρότι φυσικά απών, έδωσε ένα ουσιαστικό παρόν μέσα από τα πρόσωπα που ζωγράφισε, τα σώματα που αγάπησε, τα μέρη που τον προσδιόρισαν. Ο Γιάννης Τσαρούχης μίλησε. Κοιτάζοντας ξανά τους πίνακές του, επανερχόμενος εκ νέου στην τεχνική του, σκέφθηκα ότι η τέχνη συνεχίζει να διδάσκει τη ζωή: πρώτα περνάς με μαύρο χρώμα το μουσαμά ώσπου να μην φαίνεται ίχνος άσπρου. Κι ύστερα το αφήνεις να στεγνώσει. Και περιμένεις. Γιατί θέλει το χρόνο του το λάδι. Και μετά; Μετά έρχεται η ώρα να αναζητήσεις την ταυτότητά σου. Με γαιώδη χρώματα, με πινελιές γαλάζιες και λευκές.

Η τηλεόραση

Νομίζω πως το Δέκα μπορεί να χαρακτηριστεί άνετα ως το χειρότερο έτος από συστάσεως ελληνικής τηλεόρασης. Το (οριστικό;) τέλος της ελληνικής μυθοπλασίας, η δηθενιά του Νησιού (ακόμη το βρίσκω ανιαρό, υπερεκτιμημένο και ατυχές), το Όπα που ρίξαμε στη Γιουροβίζιον, η (πραγματικά αχρείαστη) επιστροφή της Ρούλας αλαμπρατσέτα με τη μπιγκμπραδερική αφασία, το διαζύγιο της Ελένης, η εγκυμοσύνη της Φαίης, το παγερό βλέμμα της Ανίτας, ο Λάκης με τον ξεπεσμένο καταγγελτικό λαϊκισμό του, οι ραδιοαρβύλες που βρωμάνε από την πολυχρεισία (δεν έχω καταλάβει γιατί θα πρέπει να με ενδιαφέρει η πλακίτσα και το χαζολόγημα της παρέας), τα τούρκικα, τα λάτιν, οι ατελείωτες τηλεκουζίνες που γαρνίρουν σολομούς σε μία Ελλάδα που πεινάει. Όλα κακόγουστα! Όλα! Αλλά εδώ είμαστε για τα καλύτερα. Και τα καλύτερα έρχονται (πλέον αποκλειστικά) απ'έξω. Εκεί που η τηλεόραση συνεχίζει να παράγει ιδέες. Από τις αειθαλείς νοικοκυρές σε απόγνωση, τους καλοδουλεμένους mad men και τον εθιστικό Dexter ως τους ζωντανούς νεκρούς του Walking Dead και τα παράλληλα σύμπαντα του Fringe. Ναι, βεβαίως και ως το φινάλε του Lost. Που κι αν ακόμη δίχασε, ανέβασε τον πήχη σε απίθανο ύψος -για τους άλλους αλλά και για τον εαυτό του.

Η παραλία

Βελούδινη άμμος, τροπικά νερά, ησυχία. Μία κοιλιά που γίνεται υδάτινη αγκαλιά και σε αφήνει στοργικά να αφεθείς μέσα της. Η Βοϊδοκοιλιά είναι η καλύτερη παραλία μου. Και την ανακάλυψα φέτος.

Το σινεμά

Όσο και να αλληθωρίζεις πίσω από τα 3D γυαλιά σου, πρέπει να παραδεχθείς ότι η φετινή κινηματογραφική σοδειά ήταν κακή. Λίγες οι ταινίες που πραγματικά με προκάλεσαν να τις δω, ακόμη λιγότερες εκείνες που το άξιζαν να τις δω. Για να καταλάβεις, δυσκολεύομαι να σου σιάξω ακόμη και τοπ-φάιβ, αλλά θα ανασκουμπωθώ και θα το προσπαθήσω. Λοιπόν. Βάζω στις θέσεις πέντε και τέσσερα το Inception και το Shutter Island αντίστοιχα. Το πρώτο ήταν μπερδεμένο και φασαριόζικο, αλλά η ιδέα δεν ήταν κακή. Το δεύτερο ήταν ατμοσφαιρικό και υποχθόνιο και τελοσπάντων, ο Λεονάρντο έχει εξελιχθεί πολύ από τότες που σκυλοπνιγόταν στους τιτανικούς. Στην τρίτη θέση, το Up in the Air. Γιατί ήταν επίκαιρο και ανθρώπινο. Και γιατί ο Κλούνεϊ αποδεικνύεται συνεπής στις επιλογές του. Στη δεύτερη θέση, το A Single Man. Γιατί πίσω από την ιλουστρασιόν τελειότητα των πλάνων του, ο Τομ Φορντ εξύφαινε τη μοναχικότητα και το φόβο. Και ο Κόλιν Φερθ απέδιδε συγκλονιστικά τη θλίψη της απώλειας. Και στην πρώτη θέση το Toy Story III. Καλύτερο όλων των λοιπών animation της χρονιάς (και του συμπαθητικού Despicable Me, και του απογοητευτικού Shrek IV, και του χαριτωμένου How to Train your Dragon) αλλά νομίζω και όλων των ταινιών γενικά. Συμπαγές σενάριο, εντυπωσιακή δράση, ουσιαστικό στον τρόπο που επικοινωνούσε μαζί σου.

Το ταξίδι

Φέτος βρέθηκα σε μέρη που δεν είχα ξαναπάει. Εκτός μου και εντός μου. Ταξίδεψα μέχρι τη Μάνη και μαγεύτηκα με τη σκληρότητά της, πήγα στα Κύθηρα και γιόμισαν τα πνευμόνια μου θυμάρι. Βρέθηκα στη Μονεμβασιά και φωτογράφισα τις βαριεστημένες γάτες να κοιμούνται στα κεφαλόσκαλα και να κρεμιούνται από τις στέγες. Έφθασα στην Πύλο και κλείστηκε το βλέμμα μου στον κόλπο του Ναυρίνου. Περπάτησα στα αρχαία μονοπάτια της Ολυμπίας και παρακολούθησα τ' απολλώνειο φως ν'ανάβει τη δάδα της προθιέρειας. Εκεί ειδικά, στ'ομολογώ πως μήτ'εγώ περίμενα να συγκινηθώ τόσο. Αλλά με πήρανε τα δάκρια γαμώτο. Άκου να δεις! Κοτζαμάν μαντράχαλος να κλαίω. Ας είναι! Θα μου επιτρέψεις να φυλάξω εκείνη τη στιγμή ανάμεσα στις πιο ιδιαίτερες εντυπώσεις της ζωής μου. Επίσης ταξίδεψα μέσα στην πόλη. Ανέβηκα στην Πάρνηθα να περπατήσω (που'χα χρόνια να πάω), χαζοτρεχάλισα σε πάρκα και δρόμους, σεργιάνισα στο κέντρο της Αθήνας. Πήγα και στο εξωτερικό (θα σου τα πω άλλη φορά), είδαν τα μάτια μου τόπους κι ανθρώπους. Και είμαι σήμερα που φεύγει τούτος ο χρόνος, πιο πλούσιος. Πιο ταξιδεμένος.

Αυτά μπορώ να θυμηθώ, αλλά είναι κι άλλα. Και να που τούτη η λίστα κάμει το Δέκα μου, το δικό μου Δέκα, να φαίνεται όμορφο.

Για φέτος σε αποχαιρετώ. Σου εύχομαι να είσαι καλά. Να προσέχεις τον εαυτό σου. Να προσέχεις και τους άλλους. Να τους σέβεσαι και να τους αγαπάς.

Και μη φοβού το Έντεκα! Κλείσε τα μάτια και σκέψου όλα εκείνα που μπορείς να κάμεις. Χαμογέλασέ μου, δώσε μου το χέρι σου και πάμε.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts