Τρίτη, 10 Ιανουαρίου 2012

Ισορροπώντας πάνω στον Κεράτιο


Γέφυρες μπορείς να συναντήσεις πολλές στο διάβα της ζωής σου: κρεμαστές, καλωδιωτές, πλωτές, ακόμη και οδοντικές αν δεν βουρτσίζεις την οδοντοστοιχία σου μη-χειρότερα. Εμένα όμως θα μου επιτρέψεις να ξεχωρίσω ως πιο ιδιαίτερη από αυτές που έχω περιπατήσει, τη γέφυρα του Γαλατά. Εκείνη που διασκελίζει τον Κεράτιο και ενώνει το Εμινονού με το Πέραν.

Φωτογραφία που σου έβγαλα από τον Πύργο του Γαλατά, στην κορφή του Πέραν.

Τώρα αν το δεις το πράμα αντικειμενικά, όμορφη γέφυρα δεν θα την επείς. Μισό χιλιόμετρο σε μήκος, τέσσερις λωρίδες κυκλοφορίας, μία γραμμή του τραμ και δύο μεγάλα πεζοδρόμια, γιομάτα κόσμο που σουλατσάρει καθ'όλη τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας θορυβωδώς από τη μια άκρη στην άλλη.



Το οδόστρωμα ανηφορίζει σταδιακά ουχί για να γυμνάζει τους γλουτούς της η Αϊσέ, αλλά διότι στο υψηλό της μέσον, η γέφυρα διαθέτει ένα άνοιγμα για να περνάνε μικρά πλοιάρια και τουριστικά μπατό-μους που κάμουν τον περίπλου του Βοσπόρου και τρυπώνουν για μερικές στάσεις στον Κεράτιο. Αν τύχει να βρεθείς στην κουπαστή της γέφυρας όταν περνά κάνα τέτοιο, χαμογέλα γιατί σε φωτογραφίζουν δύο ντουζίνες γιαπωνέζοι με ανίχνευση χαμόγελου στη νίκον έξτρα σένσιτιβ εξ ελ πεντακόσια -να 'χει να θυμάται τη φάτσα σου η Φουμίκο όταν δείχνει τις φωτογραφίες στις φιλενάδες της στην Οζάκα.


Η πρώτη μαγκιά της γέφυρας είναι ότι είναι δίπατη: κάτω από το οδόστρωμα και λίγο επάνω από το επίπεδο της θάλασσας υπάρχει ένας ακόμη όροφος, γιομάτος με εστιατόρια και τεϊοποτεία. Περιττό να σου πω ότι η τσίκνα από το μπαλίκ (το ψαράκι γιαβρίμ, τίποτα δεν συγκράτησες από τις τούρκικες σειρές που είδες;) αγκαλιάζει τη γέφυρα και αν δεν το γουστάρεις το ψαράκι, μπορεί και να σου έρθει ο ντοβρουντζάς και να σε τρέχουμε.

Τώρα που μάθαμε και το μπαλίκ, διαβάζουμε όλα τα παιδάκια μαζί την πινακίδα δυνατά. Μπαλίκ, εκμέκ (ψωμάκι ντε!) και σαλάτα, μόλις 4 τουρκικές λίρες (κάτι παραπάνω από δύο ευρώ δηλαδής)!  

Για χάζι πάντως -ειδικά όταν πέσει η νύχτα- μπορείς να επιλέξεις να την περιπατήσεις από εκείνο το κάτω επίπεδο, για να κάμεις και τα κουμάντα σου με κάνα μεζεδάκι. Αλλά να ξεύρεις ότι στο μέσον της διαδρομής, θα πρέπει να ανεβοκατέβεις μπόλικα σκαλοπάτια για να προσπεράσεις το άνοιγμα που σου έλεγα παραπάνω.


Η δεύτερη μαγκιά της γέφυρας είναι ο πληθυσμός της. Και λέγω "πληθυσμός" της, διότι η γέφυρα "κατοικείται". Υπάρχουν βεβαίως οι βιαστικοί διερχόμενοι που πάνε στις δουλειές τους, οι μουλτιέθνικ τουρίστες με τους οδηγούς εξπλόρερ και νάσιοναλ τζεογκράφικ στο χέρι, οι αφρικανοί μετανάστες με τα πλουμιστά πουκάμισα που κινούνται γοργά μην πέσουν σε κάνα πολισμάνο και τους ζητάει ταυτότητες, οι οικογένειες που βολτάρουν, οι παραδοσιακές θείτσες με τις μαντίλες, τα παιδάκια που μασουλάνε καλαμπόκι και διάφοροι άλλοι που σουλατσάρουν.



Αλλά πέραν αυτών που απλώς χρησιμοποιούν τη γέφυρα για να περάσουν από τη μία όχθη στην άλλη, υπάρχουν και κάποιοι (καμπόσοι δηλαδής) που περνούν ώρες ολάκερες επάνω της. Σου μιλώ για τους πραματευτάδες, τους τζογαδόρους, τους επαίτες, τους τσαντάκηδες. Και κυρίως σου μιλώ για τους ψαράδες. Δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες από δαύτους επιδίδονται μετά μανίας ολημερίς στο να τεντώνουν τα καλάμια τους και να δένουν τις πετονιές τους. Άτυχο το λαβράκι που θα περάσει από τον Κεράτιο, άτυχος κι εσύ που θα περάσεις ανάμεσα στους ψαράδες. Δάσος τα καλάμια, δυσκολεύεσαι πολλές φορές στο σλάλομ ανάμεσα στους κουβάδες με την ψαριά, τα μπουκάλια με τα δολώματα και τα λοιπά τους σύνεργα που είναι ατάκτως αφημένα απάνω στα πεζοδρόμια.


Η τρίτη μαγκιά της γέφυρας -ίσως και η μεγαλύτερη- είναι η πρόθεσή της να ενώσει δύο κόσμους εντελώς ξένους μεταξύ τους. Στη μία άκρη της (προς τα νοτιοδυτικά), βρίσκεται η ιστορική χερσόνησος. Η παλιά Πόλη. Η Κωνσταντινούπολη των βυζαντινών αυτοκρατόρων. Η Βασιλεύουσα, βρε παιδί μου! Που για χίλια εκατό χρόνια αποτελούσε το αδιαμφισβήτητο κέντρο μίας από τις πιο λαμπρές αυτοκρατορίες που γνώρισε η οικουμένη. Και δεν το λέγω εγώ, το λέει η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ και το αποδέχονται πλέον ένας σκασμός ιστορικοί.

Μετά την κατάκτησή της από τους Οθωμανούς, σε εκείνη την πλευρά του Κεράτιου εγκαταστάθηκαν οι νεοφερμένοι και οι Σουλτάνοι τους, που αφού ξήλωσαν τα μνημεία των προκατόχων τους, έχτισαν τα τζαμιά τους και τα παλάτια τους και έσιαξαν την Ισταμπούλ τους. Στην ιστορική χερσόνησο είναι που θα σε πάει το τουριστικό γκρούπ να βγάλεις φωτογραφίες, εκεί είναι που θα βρεις τα μεγάλα μνημεία του παρελθόντος των δύο αυτοκρατοριών: την Αγιά Σοφιά, το Μπλε Τζαμί, το Τοπ Καπί, την κλειστή Αγορά, το Σουλεϊμάνιγιε, το Φανάρι.


Όμως στην άλλη άκρη της γέφυρας (προς τα βορειοανατολικά) βρίσκεται κάτι πολύ διαφορετικό: το Πέραν. Μία περιοχή που στα βυζαντινά χρόνια ουχί μόνο βρισκόταν εκτός των τειχών της Κωνσταντινούπολης, αλλά μόνο κάποιους μικρούς οικισμούς φιλοξενούσε, που σημαίνει την είχαμε στην απέξω και δεν της ρίχναμε ούτε βλέφαρο. Αυτά μέχρι τον 14ο αιώνα, όταν οι αυτοκράτορες απεφάσισαν (για τους δικούς τους λόγους, δεν είναι της παρούσης να τους κρίνεις) να δώκουν δικαιώματα ελλιμενισμού σε Γενοβέζους, Ενετούς και Αγγλογάλους στο Πέραν, οι οποίοι κατσικωθήκανε εκεί και φτιάξανε τις γειτονιές τους κομπλέ με αυλές, μαγαζιά, μέγαρα και κυρίες επί των τιμών. Μία πόλη απέναντι από την Πόλη.

Αλλά και επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το Πέραν παρέμεινε έδρα των ξένων αντιπροσωπειών και οι νέοι κάτοικοι της ιστορικής χερσονήσου οι Τούρκοι, πολύ το σνομπάριζαν. Μόνον που πλέον είχαν μετακινηθεί προς τα εκεί και συμπαγείς πληθυσμοί Ρωμιών, Αρμενίων και Εβραίων, συμβάλλοντας στο μουλτιέθνικ μπλέντερ και δημιουργώντας έναν πολύ αβαντγκάρντ έτερο πόλο στο ραχάτι και τη βραδύτητα της οθωμανικής μενταλιτέ.



Οι κάτοικοι της παλιάς πόλης θεωρούσαν το Πέραν πολύ εξώλης και προώλης. Διότι εκεί οι γυναίκες άκουσον άκουσον, δεν φορούσαν φερετζέ και υπήρχαν φήμες για λογής λογής ασωτίες που συνέβαιναν μετά τη δύση του ηλίου -όταν η παλιά πόλη βυθιζόταν στο σκοτάδι, στο Πέραν άναβαν οι φανοστάτες γκαζιού και λαμποκοπούσε το απέναντι βγάζοντας αναιδώς τη γλώσσα του στους Οθωμανούς. Μέχρις τα τότε, η σύνδεση ανάμεσα στις δύο όχθες του Κεράτιου, γινόταν αποκλειστικώς με βαρκάρηδες, εκτός κι αν ήσουν πραγματικά αργόσχολος, της περιπατητικής σχολής ή ο Τζώνι Γουόκερ και το πήγαινες όχθη-όχθη να περάσεις χερσαίως.

Η μεγάλη αλλαγή έγινε τον 19ο αιώνα, όταν η οθωμανική αστική τάξη άρχισε να ανακαλύπτει την Ευρώπη και να γοητεύεται από τους νεωτερισμούς και τις μοντερνιές τις αντίπερα όχθης. Ξαφνικά άρχισε να γίνεται πολύ τρέντι το να ψωνίζεις στη Μεγάλη οδό του Πέραν, όπου οι βιτρίνες ήταν γιομάτες πραμάτεια made in Europe και άρχισε ο Οθωμανός να πηγαίνει για τα ψώνια του προς τα εκεί, ντούρλα η Αϊσέ, στενάζανε οι μάστερκαρντς.



Εκείνη την εποχή είναι που προέκυψε η ανάγκη για δημιουργία μίας διάβασης ανάμεσα στους δύο κόσμους -διότι και που να μεταφέρεις τις σακούλες μετά το αχαλίνωτο σόπινγκ με το βαρκάρη, τρε μπαναλιτέ! Πρέπει να σου σημειώσω πως σχέδια προς τούτο υπήρχαν από πολύ παλαιότερα. Ακόμη και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και ο Μιχαήλ Άγγελος είχανε λέει ανταλλάξει επιστολές με το σουλτάνο με προτάσεις για μία πιθανή γέφυρα, αλλά λόγω της ακαμψίας και της ραθυμίας που χαρακτήριζε τους Οθωμανούς, μεγάλο χαΐρι δεν είδες. Η πρώτη γέφυρα  χτίστηκε εντέλει το 1845 (ξύλινη, μέγα λάθος, τσάφ έκαμε όταν έγινε παρανάλωμα) και έκτοτε ακολούθησαν μπόλικες ως τη σημερινή που εγκαινιάστηκε το 1994.


Σε ψόφησα στο χιστόρικ φακτ, σου έκαμα περιγραφές, σου μόστραρα φωτογραφίες. Ξεύρεις, την επερπάτησα πολλές φορές αυτή τη γέφυρα. Σε διαφορετικές ώρες, με διαφορετικούς καιρούς. Κι είναι η αίσθηση του να περπατάς αυτό το μισό χιλιόμετρο απάνω από τον Κεράτιο και ανάμεσα σε δύο όχθες, δεκάδες φάτσες, μπλεγμένους ήχους, εικόνες και μυρουδιές, μία εμπειρία πολύτιμη που έχω φυλαγμένη στην καρδιά μου. Ένα βίωμα πολύ σημαντικό.

Με συγκινεί αυτή η γέφυρα. 

15 σχόλια :

  1. Αχ κι εγώ την έχω περπατήσει, απ το Πέραν (εκεί είναι τα ξενοδοχεία συνήθως) ως απέναντι εκεί να να στην πλατεία που είναι το παζάρι και το Γενί Τζαμί όπου κάτι έκαμε η Φατμέ αλλά δεν θα πω τι πρωί πρωί και δεν έχω πάρει ακόμα το breakfast μου το continental.

    Είναι μαγική η Πόλη, μοναδική!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. αν αντέξεις την μπίχλα και την βρώμα καλή είναι :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Δεν ξεύρω πόσα ποστ σου κωνσταντινουπολίτικα έχω δει, αλλά ήσαν όλα ένα κι ένα. Είσαι πλέον ο αναγνωρισμένος έξπερτ, του σέι δε λιστ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. @tremens, αφού την έχεις σεργιανίσει τη γέφυρα, το νιώθεις το πτηνό που παραληρεί κάθε φορά που τη μνημονεύει.

    @mahler76, ως και η μπίχλα είναι μέρος της σαγήνης της (εγώ την τσίκνα είναι που θα αφαιρούσα ευχαρίστως, αλλά έχω μάθει να την αγαπώ κι αυτήν)!

    @gerasime, να με πάρεις οδηγό να σε κάμω ξεναγήσεις. Φχαριστώ για τα καλά τα λόγια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Βάι βάι!
    Και τι δε θα έδινα τώρα για σουλάτσο στη γέφυρα του Γαλατά από το Πέρα εις την Πόλη με στάση στα καραβάκια για σάντουιτς με μπαλίκ και σαλάτα. Βάι βάι, πιγκουίνε.

    Εξαιρετικό ποστ! Το ξαναλέω: ταξίδια ιστολόγων σαν και σένα πρέπει να επιδοτούνται.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Αυτή δεν είναι γέφυρα, πολιτισμική εμπειρία είναι όπως την περιγράφεις!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Το λατρευω το μπλογκ σου.Ειναι τοσο υπεροχος ο τροπος που γραφεις και τοσο εξυπνα τα θεματα που διαλεγεις καθε φορα..Σου αξιζουν καταρχας ΤΟΣΟ πολλοι περισσοτεροι αναγνωστες..Τελοσπαντων,ηθελα να πω οτι το ευχαριστηθηκα αυτο το ποστ,τελεις εικονες..Και επισης οτι σου εδωσα ενα απολυτα χαζο μπλογκοβραβειο (του τυπου ειμαι πιτσιρικα που γυριζω στα φασιον μπλογκς και ουαου ειμαι τοσο ευτυχισμενη με τα βραδειακι μου θα το κανω forward(και ετσι ειναι γτφ)αλλα υποτιθεται οτι πρεπει και εγω να το δωσω στα αγαπημενα μου μπλογκ..και το πιγκουινι ειναι ενα απο αυτα!Προφανως σκασιλα σου για το βραβειακι,απλα ενημερωνω οτι το λινκ για το μπλογκ σου υπαρχει στο δικο μου,σε περιπτωση που δε θες,το παιρνω και φευγω! αυτα! http://sharingthepointofview.blogspot.com/2012/01/thank-you-so-much-my-turn-now.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. @Τσαλαπετεινέ, έκαμα αίτηση για επιδότηση από το Υπουργείο, αλλά τώρα επιχορηγούν άλλα θέατρα. :)

    @renata, ένα ρολερκόστερ εντυπώσεων είναι!

    @Marianna, πήρα βραβείο; Σε blog με μόδα; Παρότι κυκλοφορώ μόνο με φράκο από πούπουλο; Πόσο σουπεργουάου έκπληξη είναι αυτή!

    Πολύ σ'ευχαριστεί το πτηνό, που είναι εξαιρετικά φαντασμένο και εκτιμά ιδιαιτέρως τέτοιες επισημότητες, διότι του δίνουν το βήμα να κάμει δηλώσεις τύπου "δεν το περίμενα, το μεγαλύτερο βραβείο μου είναι οι αναγνώστες μου, τα χρωστώ όλα σε σένα Britney κ.λπ."

    Θενκ γιου, θενκ γιου, θενκ γιου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Με αφορμή το βραβείο της Μαριάννας, να πω ότι πολύ δίκιο έχει η κοπέλα. Κι εμένα μου έκανε εντύπωση πόσα χρόνια είσαι στη μπλογκόσφαιρα, πόσο αξιόλογο το blog σου και παρ' όλα αυτά δεν σε ήξερα και δε θα σε μάθαινα, αν δεν άφηνες μια μέρα ένα σχόλιο στο δικό μου blog. Μυστήριο! Νομίζω αν σε είχα ανακαλύψει νωρίτερα, τα 5 χρόνια μου μέχρι τώρα στα blogs θα ήταν σαφώς ανώτερα (ποιοτικά). Αλλά κάλλιο (πολύ) αργά παρά ποτέ... :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Δεν θα ελεγα οτι εχω ακριβως φασιον μπλογκ (η φασο μπλογκα αμερικανιστι).Η αληθεια ειναι οτι θα θελα να ασχολουμαι περισσοτερο με το θεατρο και με ολα τα καινουργια πραγματα που βλεπω σαν ξεσαλωμενη φοιτηρια (? η και οχι)αλλα μαλλον ελαχιστοι ανθρωποι θα ενδιαφερονταν για κατι τετοιο...τελοσπαντωωωννν,ακομα και βραδειο για το πιο σεξι μεικαπ να ηταν δε θα μπορουσα να μη στο δωσω!Τον αγαπω τον πιγκουινο,εχεις ελεεινο ταλεντο (seriously i dont know why you arent famous and go to starbucks with Britney) και τοσο τελειο χιουμορ..Το αγαπω,και ελπιζω οτι και το δικο μου ειναι του ιδιου υφους!Μεχρι το επομενο κοριτσιστικο βραβειο ή το ποστ που θα γαργαλησει την σχολιαστικη μου αναγκη ,
    καληνυχτες!!

    (κατι τετοιο αντιστοιχει καπως στην αρχικη μου προθεση,αν εχεις ωρα ριξε καμια ματια xD

    http://sharingthepointofview.blogspot.com/2011/12/movies-1twillight-saga.html

    http://sharingthepointofview.blogspot.com/2011/12/music2tribute-to-greek-skiladiko.html )

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. **** δε ξερω ειλικρινα ποιας μορφης βαρια δυσλεξια με δερνει.Για εκατοστη φορα βραβειο και οχι ''βραδειο''

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Καλέ δε σε προλαβαίνω με τα ποστ! Μου φαίνεται ο Ιανουάριος είναι ο μήνας που έχουμε περισσότερη έμπνευση και κάνουμε πιο πολλά ποστ γενικώς!

    Είναι περίεργη η αίσθηση ότι έχουμε περπατήσει και οι δύο στην ίδια γέφυρα, χεχε! Πάντως θα απέτρεπα κάποιον να δοκιμάσει σάντουιτς με ψάρι από τα καραβάκια που τα πουλάνε δίπλα στη γέφυρα γιατί ένας φίλος μας που δεν αντιστάθηκε έπαθε γαστρεντερίτιδα και έχασε ολόκληρη τη μέρα που μας πήγαν ξενάγηση στην Αγία Σοφία και τα γύρω αξιοθέατα! Και μετά έλεγε όλο "να πάρει το παλιό-μπαλούκ" που έφαγα!! Χαχα!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Με αυτό το ποστ με κάνεις να θέλω να τρέξω να κλείσω εισιτήρια για Κωνσταντινούπολη. Όχι τίποτε άλλο, αλλά μόλις γύρισα από Λονδίνο και για τον υπόλοιπο μήνα θα τηγανίζουμε σακούλες από τα Selfridges για φαγητό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Χαίρομαι που μοιράστηκες και αυτό το αγαπημένο κομμάτι της ζωής σου μαζί μας.
    Concerning το ότι δεν είσαι famous blogger, δεν έχω εμπειρία σε blogs (σε τί έχω άλλωστε;!!) αλλά νομίζω ότι σε τιμάει κατά μία έννοια αυτό... Τα blogs που είναι διάσημα είναι κάτι TRASHARES του κερατά του τύπου τί μάρκα στρινγκ φοράει η τάδε και 'δείτε τί βρήκε μέσα σε καρπούζι ηλικιωμένη' ή 'γοργόνα on camera'.... οπότε είναι μάλλον κολακευτικό να μην είσαι νάμπερ ουάν... Θα μπορούσα να πω κι άλλα για το κοινό άλλων μπλογκς και για το δικό σου κοινό αλλά δεν κάνει δημοσίως....
    Φιλιά :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. α) Μπίχλα χειρότερη έχει η Αθήνα (και άλλου τύπου δυσάρεστες οσμές) με ασυγκρίτως ολιγότερο πληθυσμό. β) υπέροχη γέφυρα, ειδικά το βράδυ φωτισμένη, και ασυγκρίτως γραφικότερες από του βοσπόρου πχ (εκτός αν είναι στο πλοιάριο βράδυ με αεράκι προς Σκούταρι). γ) ψάρι (κατεψυγμένο νορβηγίας) δεν έφαγα, αν και πολύ ζηλεύω και χαζεύω πάντα. δ) υπέροχη (μέσα στη βαβούρα της) γειτονιά εμίνονου-καράκιοϊ (μπακλαβαδάκι γκιουλούογλου; και κάτι κουκλιά υπάλληλοι- και ο αρχιυπάλληλος με τη γραβάτα να σκανάρει και την ανάσα τους- είπαμε κάτι για την ευγένεια και την παροχή υπηρεσιών;) ε) πόσες φορές έχεις πάει, τελικά;
    υγ. έλα, δώσε άλλη μια πολίτικη ανάρτηση στο καπάκι, γίναμε πάλι λιώμα... Με φιλικά ραμφίσματα. Ε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts