Τετάρτη, 31 Δεκεμβρίου 2014

Τα καλύτερά μου από το 2014


Παρότι το συνηθίζω κάθε χρόνο, εφέτος είναι εξαιρετικά δύσκολο να σου σκαρώσω μια τέτοια λίστα. Διότι βλέπεις, αγαπημένε αναγνώστα, το 2014 ήταν -με διαφορά- η χειροτερότερη χρονιά της ζωής μου. Η απώλεια, η ψυχική και συναισθηματική οδύνη, η αίσθηση της πλήρους ορφάνιας στα τριαντατόσα μου, η δοκιμασία με την επτάμηνη παραμονή στα νοσοκομεία. Όλα όσα κλήθηκα να αντιμετωπίσω. Που θα μπορούσα να σου τα εξιστορώ για ώρες και να εκπλαγείς που στέκομαι ακόμα όρθιος. Τα όσα συνέβησαν έφεραν μεγάλες ανατροπές στην καθημερινότητά μου, στη ζωή μου, στον τρόπο που αντιμετωπίζω το παρόν μου και το μέλλον μου. Με ζύμωσαν. Και με πόνεσαν. Και μου επιβεβαίωσαν πως η σημασία κρύβεται στα μικρά πράγματα. Στο χάδι, στο χαμόγελο, στην καλημέρα, στον ήλιο που χρωματίζει με φως την ημέρα σου. Στην ευτυχία του να έχεις κοντά σου, ανθρώπους που σε αγαπάνε. Και που αγαπάς κι εσύ. Εύκολα κι απλά. Χωρίς φιοριτούρες και προϋποθέσεις.

Κι αυτός είναι ο μόνος λόγος που θα δοκιμάσω να σου σκαρώσω και φέτος μία λίστα. Με τα καλύτερά μου. Σε προειδοποιώ ότι θάναι λιγότερα από άλλες φορές. Αλλά δεν πειράζει.

Η τέχνη μου



Σε όλες τις μορφές της, καταφύγιο και παρηγοριά μου. Από τ'αξημέρωτα ως αργά το βράδυ, η μουσική επένδυσε και πάλι την καθημερινότητά μου. Με τα απαλά μου ακούσματα στις αγωνιώδεις και κουραστικές αναμονές μου, με τις αγαπημένες μου μελωδίες στις σπάνιες και ακριβές ώρες ξεκούρασής μου, με το τρίτο πρόγραμμα του BBC όταν ήμουν χωμένος στη δουλειά και προσπαθούσα να συγκεντρωθώ. Αλλά και με τις επισκέψεις σε εκθέσεις, σε μουσεία, σε γκαλερί. Σίγουρα λιγότερες από άλλες χρονιές, αλλά ό,τι μπόρεσα έκαμα. Και ό,τι πρόλαβα, είδα. Από την Art Athina ως τις εκθέσεις του μουσείου Μπενάκη και της Δημοτικής Πινακοθήκης της Αθήνας. Και παραστάσεις είδα. Το Rocky Horror στο Rex, την Ποντικοπαγίδα στην Αγγλία, το Χορό των Βρικολάκων στο Παρίσι (σε σκηνοθεσία Πολάνσκι περικαλώ!), τη Μελωδία της Ευτυχίας στο Τελ Αβίβ -έτσι τυχαία, μνημονεύω μερικά που μου άρεσαν πολύ. Και σε συναυλίες πήγα και σε όπερες. Κυρίως προς το τέλος της χρονιάς. Όπου προσπάθησα να γιομίσω με χρώματα, με μουσικές και με εντυπώσεις, τις αισθήσεις μου. Μου είναι απαραίτητη η τέχνη. Μου είναι ανάγκη.

Ο κόσμος μου


Σε κάμποσα μέρη, περιπλανήθηκα και εφέτος. Σε τόπους γνώριμους, αλλά και σε τόπους άγνωστους. Κι όλα τα βρήκα ενδιαφέροντα και συναρπαστικά. Από το παγκόσμιο ρολόι του Βερολίνου της παιδικής μου ηλικίας ως τις εξωτερικές Εβρίδες και το Στόρνογουέι -έναν τόπο καμωμένο από τα υλικά των ονείρων μου. Και από τη φουτουριστική Γκουανγκτσού με τους ουρανοξύστες, ως το παραμυθένιο κάστρο του Εδιμβούργου, το ήσυχο Sligo της Ιρλανδίας και την εξόχως συμβολική Βηθλεέμ στα Παλαιστινιακά εδάφη. Μαζί περπατήσαμε στους υγρούς δρόμους της Πόλης και στα τζαμιά του Εγιούπ, μαζί ψωνίσαμε τα μπαχαρικά μας από το Μισίρ Τσαρσί και τα ζαρζαβάτια μας στο Μαχάνε Γεχούντα, παρέα με τις Φιλιππινέζες οικιακές βοηθούς καθίσαμε στρωματσάδα στις κεντρικές πεζογέφυρες του Χονγκ Κονγκ, συντροφιά με τους Έλληνες της Αστόριας ανιχνεύσαμε μία διαφορετική εκδοχή της πατρίδας και μαζί αναπνεύσαμε το αιγαιοπελαγίτικο λευκό στον Πύργο Τήνου και στο Βωλάξ. Μαζί ανακαλύψαμε την αρχαία Σικυώνα, ακολουθήσαμε τους χίπιδες ιερείς της Δωδώνης, σκαρφαλώσαμε στο αρχαίο παλάτι του Ηρώδη στη Μασάντα, αναζητήσαμε τον Αριστοτέλη στο χώρο του Λυκείου του και την πολύτιμη Περσεφόνη στην Ελευσίνα, βουτήξαμε στα σκοτάδια των άγνωστων μυκηναϊκών τάφων της Βούντενης και περπατήσαμε ανάμεσα στις κολώνες και τα εντυπωσιακά ψηφιδωτά της Πέλλας. Και ναι, μάθαμε τί έχει επιτέλους στο Φανλίνγκ! Όλες αυτές οι διαδρομές δεν είναι απλώς φωτογραφικά ενσταντανέ και τουριστίκ μεμοραμπίλια. Γνώσεις είναι και εμπειρίες. Που με έκαμαν -νομίζω- λιγουλάκι σοφότερο. Και με πήγαν παρακάτω.

Οι άνθρωποί μου


Στην κορυφαία θέση της λίστας μου, ήταν, είναι και θα παραμείνουν οι άνθρωποί μου. Αυτοί που έχασα και αυτοί που κέρδισα. Αυτοί που είναι σταθερά κοντά μου και τους χρωστώ την κάθε ανάσα μου. Αλλά και οι καινούργιοι που προστέθηκαν -συχνά αναπάντεχα- και μου έτειναν το χέρι. Και ξεύρεις κάτι, αναγνώστα; Αν κέρδισα κάτι από αυτό το έτος, είναι η εμπέδωση της εμπιστοσύνης. Στον άλλον. Που ακόμα και στο χειρότερο αδιέξοδο, μπορεί να ξεδιπλώσει μία ανεμόσκαλα και να σε βοηθήσει να διαφύγεις. Για να βρεις τη λύση. Οι άνθρωποι λοιπόν. Που μου προσέφεραν την αγάπη τους, τη συμπαράστασή τους, την υποστήριξή τους, την παρουσία τους. Που διαβάζουν αυτό το κείμενο και ξεύρουν ότι μιλάω γι'αυτούς. Και στους οποίους περιλαμβάνονται εκείνοι που γνωρίζω, αλλά και εκείνοι που δεν γνωρίζω. Βλέπεις, έχω την ευτυχία να απολαμβάνω της παρέας και ανθρώπων που απλώς διαβάζουν το πτηνό. Και ουδέποτε με έχουν συναντήσει στην πραγματικότητα. Αλλά στέκονται δίπλα μου και με έναν τρόπο υπάρχουν στη ζωή μου. Τους ευχαριστώ όλους. Πολύ.

Κι έτσι, φθάνουμε στο δεκαπέντε. Μία χρονιά που ακόμα δεν την υποδεχτήκαμε και μας δείχνει τα δόντια της. Με δυστυχήματα, με εκλογές, με διλήμματα, με κρύα, με μιζέριες. Κάτσε ντε να πούμε ένα "χάπι-νιου-γιαρ", ένα "χαρούμενη-χρυσή-πρωτοχρονιά", να κόψουμε μία βασιλόπιτα, να σπάσουμε ένα ρόδι, να ακούσουμε την εορταστική συναυλία της Βιέννης βρε αδελφέ, και μετά, ας βρέξει ο ουρανός προβλήματα. Συνηθισμένοι είμαστε, όλα θα τα αντιμετωπίσουμε.

Δώσε μου λοιπόν το χέρι σου, κλείσε τα μάτια και ας πέσουν τα πυροτεχνήματα. Για να φοβηθούν από τον κρότο, τα δαιμόνια. Και αυτά που μας περιβάλουν και εκείνα που κατοικούνε μέσα μας. Όλα όσα μας πλήγωσαν, να τα ξορκίσουμε. Και τελοσπάντων, ένα είναι σίγουρο: σαν μου χαμογελάς, όλα μοιάζουν δυνατά.

Καλή σου χρονιά, αναγνώστα! 

Πέμπτη, 25 Δεκεμβρίου 2014

Κρίστμας Ρεβεγιόν


Σιγά που θα σε άφηνα γιορτάρες μέρες, χωρίς ένα σίζοναλ πλέιλιστ, ένα κρίστμας σόου, ένα κάλαντο! Έτσι για το καλό, βρε αδελφέ! Να ευχηθούμε ο ένας στον άλλον, να τραγουδήσουμε ω έλατο, ω έλατο και να κεραστούμε ένα μελομακάρονο, έναν κουραμπιέ, μια δίπλα!



Ξεκινάμε αγαπησιάρικα! Με τη Lady Gaga και τον Joseph Gordon να φλερτάρουν με το πιο υπαινικτικό κρίστμας σονγκ έβερ και να δίνουν την ερώτικ εκδοχή των γιορτών. Έξω κρύο, καιρός για δύο. Κουκουλώσου λοιπόν κι εσύ με την αγάπη των πολύτιμων ανθρώπων της ζωής σου και αγκάλιασέ τους με τη δική σου την αγάπη!



Εντάξει, ο στίχος δεν είναι βαθυστόχαστος, αλλά χελόου, μιλάμε για τους Boney M, δεν περιμένεις και μεγάλες κουλτούρες. Τζίζους Κράιστ γουος μπορν ον Κρίστμας ντέι! Δηλαδής έλεος, πότε θα γεννιόταν; Της Αγίας Φιλοθέης ανήμερα, μη-χειρότερα; Συγκεντρωθείτε λιγουλάκι!



Επειδής τα δικά μας τα ρεβεγιόν είναι υπερπαραγωγές και ιντερνάσιοναλ, εδώ σου έχω τη γλυκιά Σούμι Τζο για να σου τα πει και στα κορεάτικα. Τα κάλαντα ντε! Παρέα με ένα μπουκέτο με χαρούμενες φατσούλες. Τώρα το τί ακριβώς καταλαβαίνει η μικρή Κα Λα Ντο από Χριστούγεννα, θα σε γελάσω κι έχω και τη γαλοπούλα στο φούρνο!



Παίζει και να είναι το δεύτερο χειροτερότερό μετά το Last Christmas των Wham. Αλλά εδώ, στο έχω χωρίς τη Μαράια, που όσο να πεις, το εκτιμάς εκ μέρους μου. Οι Fifth Harmony είναι ένα συγκρότημα που δεν θα θυμάσαι αύριο, αλλά και τη Μαράια που τη θυμάσαι, τί κατάλαβες; Το σημαντικό πάντως είναι να μην ξεχάσεις ουχί τους Fifth Harmony, αλλά εκείνους που σε χρειάζονται. Εκείνους που το μόνο που θέλουν για τα Χριστούγεννα είναι η έγνοια μας και η σκέψη μας. 




O Μπινγκ Κρόσμπι τραγουδά την Άγια Νύχτα. Και με αυτήν την τόσο γνώριμη μελωδία, θα σε αφήσω. Και θα σου ευχηθώ από τα βάθη της καρδιάς μου αναγνώστα, νάσαι καλά, να χαίρεσαι τα όσα σου προσφέρει η ζωή, να αντέχεις τις δοκιμασίες της, να δουλεύεις για να χτίζεις το ολόδικό σου αύριο και να ονειρεύεσαι. Ναι, όσο μπορείς να ονειρεύεσαι.

Χρόνια πολλά!

Τετάρτη, 24 Δεκεμβρίου 2014

Το θαύμα της Βηθλεέμ



Πριν δύο χιλιάδες χρόνια περίπου σε ετούτο το μέρος, συνέβη κάτι σημαντικό. Που άλλαξε τον ρου της ιστορίας. Και με έναν τρόπο, επηρέασε ολάκερο τον κόσμο. Γεννήθηκε ένα μικρό αγόρι. Που το έλεγαν Ιησού. Αναγνώστα, καλωσήρθες στη Βηθλεέμ.



Έχεις ακούσει τόσες πολλές φορές για τη Βηθλεέμ που θαρρείς πως είναι ένα μέρος γνώριμο και οικείο. Ένα μικρό, φτωχικό χωριουδάκι -έτσι δεν το φαντάζεσαι;



Στο οποίο έφθασαν κατάκοποι ο Ιωσήφ με τη Μαρία. Και όταν ανακάλυψαν πως δεν υπάρχει κατάλυμα για να διανυκτερεύσουν, κατέφυγαν στην περιβόητη φάτνη. Πούχεις τοποθετήσει κάτου από το κρίστμας τρι. Με τα κατσικάκια και τους μάγους. Με τους αγγέλους και τους μάγους. Με το αστέρι κρεμασμένο στη στέγη.



Σόρι που θα σου χαλάσω την εικόνα, αλλά όχι, δεν είναι έτσι η Βηθλεέμ. Αλλά καθόλου όμως.



Μπορεί να απέχουμε μόλις δέκα χιλιόμετρα από την Ιερουσαλήμ, αλλά τη διαδρομή για να φθάσεις μέχρις εδώ, κάθε άλλο παρά εύκολη την ελές. Διότι η Βηθλεέμ βρίσκεται εντός των παλαιστινιακών εδαφών. Που σημαίνει ότι πρέπει να διαβείς το συνοριακό φυλάκιο. Με τον ένοπλο Παλαιστίνιο. Που εξ ορισμού σε κοιτάζει με μισό μάτι. Γιατί είσαι εμφανώς ξένος, ξανθωπός και έρχεσαι από την πλευρά του Ισραήλ. Όχι, δεν είναι καθόλου μα καθόλου βέβαιο ότι θα σε αφήσει να περάσεις.



Φοβιστικό; Ναι, είναι κομματάκι. Αλλά όπως ξεύρεις, αγαπημένε αναγνώστα, το πτηνό είναι φίαρλες! Εξού και κατάφερε να σε φέρει εδώ. Στη σύγχρονη Βηθλεέμ. Τον τόπο που γέννησε τον Ιησού και έκτοτε φέρει ένα ειδικό βάρος, καθώς αποτελεί την αφετηρία της αφήγησης.



Η Βηθλεέμ είναι μία πόλη εικοσιδύο χιλιάδων κατοίκων, εκ των οποίων οι είκοσι χιλιάδες τουλάχιστον είναι μουσουλμάνοι. Φτωχοί μουσουλμάνοι. Πάμπτωχοι μουσουλμάνοι. Που διαβιούν σε συνθήκες εξαθλίωσης. Αν ξεφύγεις από τον κεντρικό δρόμο που βλέπεις εδώ, θα βρεθείς σε ελεεινές γειτονιές με ασωβάντιστα σπίτια και χωμάτινους δρόμους. Χτισμένη απάνου σε άνυδρους και ξερούς λόφους. Όχι, η Βηθλεέμ δεν έχει καμία σχέση με την ειδυλλιακή εικόνα που τυχόν φανταζόσουν.



Αλλά παραμένει ιμπόρταντ. Διότι εδώ βρίσκεται το δεύτερο σημαντικότερο προσκήνυμα του χριστιανικού κόσμου. Η Βασιλική της Γεννήσεως. Που πλαισιώνεται από ένα κόμπλεξ κτηρίων που ανήκουν στα διάφορα δόγματα. Διότι ακόμα και σε αυτό το σημείο του κόσμου, που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να ενώνει, ο καθείς το χαβά του και τα μυαλά του.



Από δώθε οι ορθόδοξοι, από κείθε οι καθολικοί, παραδίπλα οι αρμένιοι και πάει λέγοντας. Να, μόλις μας πέρασαν οι αδελφές Εμαχόι και Καζαμπούμπου από την Αιθιοπία -διότι ναι, χριστιανοί υπάρχουν σε όλες τις άκρες του κόσμου. Που ακόμα κι αν διαφωνούν στα επιμέρους, συμφωνούν τουλάχιςτον στο εξής: ο Ιησούς γεννήθηκε εδώ.


Έλα να μπούμε στον κυρίως ναό. Από αυτήν την μικρή, χαμηλή πόρτα.


Ο τόπος της γέννησης του Ιησού φαίνεται ότι συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των πρώτων χριστιανών ήδη από τα τέλη του 1ου αιώνα μ.Χ. Εντούτοις ο ρωμαίος αυτοκράτορας Ανδριανός σε μία προσπάθεια να αναχαιτίσει την ορμή της νέας θρησκείας που του προέκυψε στις ανατολικές επαρχίες της Ιουδαίας (και βέρι βέρι απσέτ με ο,τιδήποτε είχε να κάμει με τους Εβραίους, καθότι κάθε τρεις και λίγο επαναστατούσαν κατά της Ρώμης) διέταξε να ανεγερθεί εδώ ναός αφιερωμένος στον Άδωνη. Όχι τον Υπουργό καλέ! Στο θεό Άδωνη.


Το σχέδιο δεν ευοδώθηκε και σύντομα, η Βηθλεέμ έγινε προσκυνηματικό μέρος για τους πρώτους χριστιανούς. 


Η ανέγερση της Βασιλικής ξεκίνησε από την Αγία Ελένη τον 3ο αιώνα και ο ναός στην πρώτη φάση του ολοκληρώθηκε από τον Κωνσταντίνο τον Μέγα. Δύο αιώνες αργότερα, ο Ιουστινιανός σιάχνει ένα κτίσμα πολύ μεγαλύτερο και λαμπρότερο. Με τα δάπεδά του, τα ψηφιδωτά του, τους θόλους και τις αψίδες του. Αλλά αμελεί να τοποθετήσει αντιπυρική προστασία και μερικά χρόνια αργότερα, ο ναός γίνεται παρανάλωμα.


Σους! Μην κάμεις φασαρία και μη μιλάς δυνατά: μπήκαμε εν τω μέσω της λειτουργίας. Χριστούγεννα ντε! Στο πλέον εμβληματικό μέρος για να τα εορτάσει κανείς! Η εμπειρία είναι πράγματι μυσταγωγική και οι ελάχιστοι πιστοί βρίσκονται συγκεντρωμένοι γύρω από τον ιερέα. Πολλές γυναίκες φορούν μαντήλες, οι περισσότεροι είναι κάτοικοι της Βηθλεέμ που έχουν ξεμείνει ανά τους αιώνες, σε μία περιοχή που αλλάζει συνεχώς ιδιοκτήτη.


Ακριβώς κάτω από το μέρος που στεκόμαστε, βρίσκεται το σπήλαιο της γέννησης. Εννοείται ότι θα σε κατεβάσω μέχρις εκεί -δεν ήρθαμε τόσο δρόμο για να ανάψεις απλώς κεράκι!


Αυτή είναι η είσοδος. Κατεβαίνουμε μερικά σκαλιά και ύστερα μερικά ακόμη.


Και φθάσαμε. Σε ένα υπόγειο χάσμα μέσα στο βράχο. Όπου υποτίθεται ότι γεννήθηκε ο Ιησούς. Και ανεξαρτήτως του πως και του γιατί, ανεξαρτήτως του αν ήταν ή δεν ήταν αυτό που περιγράφει η χριστιανική πίστη, η σημασία του για την πανανθρώπινη ιστορία υπήρξε μεγάλη. Διότι στο όνομά του, πορεύθηκαν άνθρωποι και λαοί, υψώθηκαν ναοί, οργανώθηκαν κοινότητες, ξεκίνησαν εκστρατείες, αφιερώθηκαν ελπίδες και βρήκαν καταφύγιο φόβοι και δυστυχίες.


Και επειδής είμαστε τελοσπάντων και της ακρίβειας, έχουμε σημειώσει και το εξάκτ σημείο. Με ένα μεταλλικό αστέρι. Προφανώς, σχηματικά. Διότι θα ήταν τουλάχιστον αφελές να ισχυριστεί κανείς ότι ξεύρει πού ακριβώς πραγματοποιήθηκε η γέννηση.


Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του ναού είναι η αντοχή του στο χρόνο. Και η επιμονή στη διατήρηση της μνήμης, παρά τα μύρια όσα συνέβησαν -και εξακολουθούν να συμβαίνουν- σε ετούτη την περιοχή. Πέρσες, Σαρακηνοί, Άραβες, Βυζαντινοί, Σταυροφόροι, Οθωμανοί, Ισραηλινοί, Παλαιστίνιοι. Κατέστρεφαν και ξαναέχτιζαν το ναό, μέχρι να λάβει τη σημερινή του μορφή. 


Ο ναός της Γένεσης βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ορθόδοξου Πατριαρχείου των Ιεροσολύμων. Εντούτοις, ακριβώς δίπλα, θα βρεις τον καθολικό ναό της Αγίας Αικατερίνης. 


Πρόκειται για ένα σύνολο κτηρίων που έχουν στο κέντρο τους μια πλακόστρωτη αυλή και είναι εμφανώς μεταγενέστερα της ορθόδοξης βασιλικής.


Ο ναός βρίσκεται στο σημείο που υποτίθεται ότι ο Ιησούς εμφανίστηκε στην Αγία Αικατερίνη. Αλλά εγώ όρκο δεν παίρνω. Για τίποτε από όλα αυτά. Και πριν σπεύσεις να με κατηγορήσεις για υπέρμετρη καχυποψία και ασέβεια έναντι των θείων, έχω να σου δείξω και το παρακάτω.


Ακολουθώντας μία κάπως φοβιστική πέτρινη σκάλα που οδηγεί κάτω από το ναό της Αγίας Αικατερίνης, βρίσκεσαι σε ένα υπόγειο δίκτυο από υπόσκαφες στοές -τύφλα νάχει ο Ιντιάνα Τζόουνς.


Αυτές οι στοές υποτίθεται ότι υπήρξαν το καταφύγιο διαφόρων οσίων και αγίων, αλλά επί της ουσίας είναι η προσπάθεια των καθολικών να προσεγγίσουν όσο μπορούν περισσότερο το σπήλαιο της γένεσης που βρίσκεται κάτω από τον δίπλα ναό.


Ναι, η αγωνία και ο ανταγωνισμός των εκκλησιών για τα πρωτεία και την υπεροχή του δικού τους δόγματος είναι παροιμιώδης. Σε σημείο που η μία υπονομεύει και παρενοχλεί την άλλη και σε πολλές περιπτώσεις, απαιτείται η παρέμβαση των παλαιστινιακών αρχών για να επιβάλουν την τάξη. 


Λυπηρό, θα πεις. Αλλά φοβούμαι ενδεικτικό. Της ανθρώπινης φύσης. Που μπορεί να είναι συγκρουσιακή και συντρειπτικά καταστροφική. Ακόμη και επικαλούμενη αγαθές προθέσεις. 


Σε έναν κόσμο γιομάτο μίση και πάθη και αδικίες, υπάρχει λοιπόν λόγος να εορτάζει κανείς; Ιδίως αν αδυνατεί να εκφραστεί από τις δογματικές παραδόσεις και τις περιχαρακώσεις της κάθε πίστης; Νομίζω πως υπάρχει. Ξεύρεις, αγαπημένε αναγνώστα, ο άνθρωπος παραμένει το πιο τραγικό πλάσμα της οικουμένης. Διότι έχει συνείδηση του τέλους του. Αλλά ίσως και το πιο ευνοούμενο από όλα. Διότι έχει συνείδηση και της ύπαρξής του. Η γένεση λοιπόν. Και η ζωή. Αυτός είναι ο λόγος να εορτάζει κανείς. Ανεξαρτήτως της θρησκευτικής ή φιλοσοφικής ερμηνείας που αποδίδει στα πράγματα. Τη ζωή, οφείλει να εορτάζει. Και να τη σέβεται. Γιατί είναι πολύτιμη και θαυμάσια και ιερή. 

Χρόνια πολλά και καλά, σου εύχομαι. Από τα βάθη της καρδιάς μου!

Τετάρτη, 17 Δεκεμβρίου 2014

Δεκατέσσερα τραγούδια


Το δυοχιλιάδεςδεκατέσσερα δεν θα το θυμάσαι εύκολα για τις φοβερές μουσικές του. Διότι εκτός από καναδυό εξαιρέσεις, τα υπόλοιπα διεθνή σουξέ έχουν μικρότερη ημερομηνία λήξης και από το γιαούρτι σου -μη σου πω και λιγότερες θερμίδες. Εντούτοις, εγώ απεφάσισα να επιχειρήσω μία λίστα, πρώτον, για να σου δώκω μερικές ιδέες να ξεύρεις τι να παίξεις στο ρεβεγιόν και δεύτερον, για να ευθυμήσουμε και λίγο μέρες-πούναι. Ναι, ανοίγουμε τα ηχεία.



Η λίστα αρχίζει ανεβαστικά και με τη ζουμπουρλού Meghan Trainor να κουνάει ακομπλεξάριστα τον πισινό της. Η Meghan ουχί μόνο τρώει όλο το φαί της (και ένα κουτί μελομακάρονα πολύ εύκολα), αλλά δεν το μετανιώνει και καθόλου. Και πολύ καλά κάμει, διότι φτάνει επιτέλους με την υστερία της δίαιτας, της γυμναστικής και της αφαγίας. Πάντως, λίγο τα τσουρέκια, λίγο τα κεράσματα, λίγο οι κουραμπιέδες, έρχεται το All about that bass και σε εκφράζει επί προσωπικού.



Σε Παλόμα, ξεύρεις την Πικάσο. Αλλά ίσως ήρθε η ώρα να μάθεις και την Φέιθ. Που έχει αυτό το ιδιαίτερο, βραχνό ηχόχρωμα στη φωνή και εμένα μου αρέσει βέρι βέρι ματς. Άσε που είναι αγγλίδα. Που της το καταλογίζουμε στα υπέρ της (αγαπάμε το Νησί). Καθόπως φαίνεται μάλιστα, πέραν την Amy Winehouse και την Adele, η Γηραιά Αλβιώνα διαθέτει εντέλει ανεξάντλητο απόθεμα από ενδιαφέρουσες φωνές. Που επιμένουν να προτάσσουν το λαρύγγι τους απέναντι στα ξέκωλα εξ Αμερικής (ναι, Ριάνα κορίτσι μου, για σένα λέμε πάλι).



Αυτή είναι η Λούρδη. Όχι η κόρη της Μαντάνα. Αν και εδώ που φθάσαμε, όλα να τα περιμένεις. Ετούτη η Λούρδη είναι μία αρτίστα από τη Νέα Ζηλανδία. Που ως χώρα είναι μεγάλη αποτυχία, διότι ΚΑΙ είναι στου διαόλου τη μάνα ΚΑΙ δεν έχει καγκουρώ. Επίσης, έχει βγάλει τον Ράσελ Κρόου. Που -μεταξύ μας- πιο πολύ ταλέντο στην υποκριτική έχει ένα καγκουρώ, παρά ο Ράσελ. Τελοσπάντων, η Λούρδη έχει ενδιαφέρουσα φωνή. Και το τραγούδι είναι συμπαθητικό. Όχι δεν θα το θυμάσαι αύριο, αλλά πλέον αυτό δεν είναι κριτήριο. Άλλωστε, ούτε τα γιουβαρλάκια που χλαπάκιασες σήμερα θα τα θυμάσαι αύριο, όμως αυτό δεν τα κάμει λιγότερο γιάμι τη στιγμή που τα έφαγες. Και τελοσπάντων χαρούμενος να είσαι που έχουμε ήδη μία τραγουδιάρα με το όνομα Λούρδη και γλιτώσαμε το ενδεχόμενο της κόρης της Μαντάνα.



Η μεγαλύτερη επιτυχία της χρονιάς είναι μελό, τσίζι και εντελώς παλιακή. Παρότι σε άλλες εποχές, το "All of Me" θα ήταν πεταμένο στο b side κάποιου δίσκου του Μάικλ Μπόλτον, τη σήμερον και ελλείψει σοβαρής δισκογραφίας, το βλέπεις να φιγουράρει στις λίστες των πιο γκράντε σουξέ και έχεις φθάσει να το λες ήδη ως και κλάσικ μπαλάντα. Κακό δεν είναι. Αλλά εντάξει, δεν είναι και να πέσεις κάτω να παραληρείς. Εκτός αν είσαι η δωδεκάχρονη Αννούλα. Και ερωτευμένη με τον Παναγιωτάκη. Έλα μην τα πάρω εντελώς, Αννούλα, που ως προχθές έβλεπες την Ντόρα τη μικρή εξερευνήτρια και έκαμες χωρίστρα στο μικρό μου Πόνι, και σήμερα μου θες έρωτες και μπαλάντες!



Κι αν σου είχε φανεί κιτς το "Walk like an Egyptian" των Bangles τη δεκαετία του '80, έρχεται η Katy Perry του 2014 και τερματίζει την πίστα. Με έναν αχταρμά με φαραώ, την Ίσιδα, τον Όσιρη, την Αφροδίτη (;), ειδικά εφέ, φουσκωμένους χιπ-χοπάδες και μπαλέτα με γατο-χορεύτριες, το βίδεο έρχεται και καρφώνεται στη λίστα με τα πιο κακόγουστα κλιπς όλων των εποχών και η Katy κερδίζει με το σπαθί της (και την φωτορύθμικ τιάρα της) το πρεστίτζιους βραβείο Λωλοστεφανής. Κάτι τέτοια βλέπουν στην Αμερική πάντως και όταν μιλάμε για τουρλουμπούκι στην Αίγυπτο, νομίζουν ότι εννοούμε τίποτις σε ρίβερ πάρτι στο Νείλο.



Η Taylor Swift είναι κορίτσι και για το σαλόνι και για το αλώνι, καθώς δεν τόχει σε τίποτα να αλλάξει (χελόου, γι'αυτό και τη λέμε "swift") και από μπαλερίνα να σου γίνει αθλήτρια, αλητάκι, κομμώτρια, αστρονάφτισσα ή τελοσπάντων ό,τιδήποτε άλλο κυκλοφορεί σε Μπάρμπι. Το Shake it Off, βαθυστόχαστο δεν το λες. Eκτός αν είσαι αμερικάνα από τη Νόρθ Ντακότα. Οπότε μπορεί ως και να σε ορίσει ως άνθρωπο.



Οι Maroon 5 είναι ίσως το πιο χοτ συγκρότημα στις μέρες μας, με αλλεπάλληλα πλασαρίσματα στα τοπ-τεν της Αμερικής, φανατικές θαυμάστριες που κηνυγούν τον τραγουδιστή Adam Levine (που τα είχε με την Άννα Βιελίτσινια, ρωσίδα μοντέλα του Victoria's Secret και την εχώρισε για να τα σιάξει με την Μπεχάτι Πρίνσλου, ναμίμπια μοντέλα του Victoria's Secret -όχι στο επισημαίνω διότι αν παρ'ελπίδα τον έχεις βάλει αναγνώστρια, στο μάτι, να ξεύρεις ότι αν δεν έχεις κάμει ντεφιλέ με εσώρουχα, ελπίδα δεν έχεις!) και βεβαίως σόλντ-άουτ συναυλίες ανά τον κόσμο. Το συγκεκριμένο τραγούδι τιτλοφορείται μεν Animals, αλλά μην πάει το μυαλό σου σε τίποτις γατάκια, σκυλάκια, φιλοζωικές. Όπως θα ιδείς και στο βίδεο, πρόκειται για το σάουντρακ του χασάπικου, της μπουτίκ κρεάτων και της Βαρβακείου. Επειδής ο Levine έχει και μία μακρινή καταγωγή από Σερβία, το λες και χασαποσέρβικο.



To Stay With Me είναι τραγούδι παλιάς κοπής. Έχει τα γκόσπελ φωνητικά του, τις ψεύτικες φωνές του, το κοκοράκι στο χτένισμα, τη τζελ στα μαλλιά. Δηλαδής αντί για τον Sam Smith, θα μπορούσαμε να το δώκουμε και στον Rick Astley να το πει. Αλλά επειδής κάθε πέρσι και καλύτερα, το παλιακό μάς αρέσει και το προτιμούμε. Το ότι είναι κι αυτό αγγλικό, τυχαίο δεν το λες.



Αν είσαι νήπιο, το Let it Go είναι το αδιαμφισβήτητο χιτ της χρονιάς για σένα. Διότι βρίσκεται στο σάουντρακ του Frozen, της ζούπερ τεράστιας εμπορικής επιτυχίας της Ντίζνει, την οποία είδες στο σινεμά, μάζεψες σε αυτοκόλλητα, αγόρασες σε εικονογραφημένο βιβλίο και παρακολούθησες στο Disney on Ice πριν μερικές εβδομάδες που ήρθε στην Ελλάδα. Αν πάλι είσαι γονιός, βλαστημάς την ώρα και τη στιγμή και εύχεσαι να εκπληρώσει το τραγούδι, την υπόσχεσή του και να σ'αφήσει ήσυχο, γιατί "let it go" και "let it go", μας έχεις πάρει και τ'αυτιά, καλή μου!



Όχι δεν είναι η νεκρανάσταση του Μάικλ Τζάκσον, αλλά ο Bruno Mars σε ένα νέο τραγούδι που μιμείται άψογα τον ήχο και την αισθητική των 70s. Γενικά τον Bruno τον συμπαθούμε, αλλά επειδής πολύς λόγος γίνεται γι'αυτόν, κρατάμε μικρό καλάθι. Πολλοί λένε ας πούμε πως είναι ο νέος Μάικλ, αλλά εγώ αν δεν δω ξάσπρισμα προς τον τρίτο-τέταρτο δίσκο, δεν πιστεύω τίποτα.



Το απόλυτο χιτ για εσένα τον κλαμπάκια που πέρασες το καλοκαίρι σου στις μεγάλες πίστες και τα μπιτς πάρτις της παραλιακής, είναι το "Summer" του Calvin Harris. Εύκολο τραγουδάκι, μπιτάτο, ξεσηκωτικό. Αλλά γαμώτο δεν σου φαίνεται ίδιο με το περσινό απόλυτο χιτ του καλοκαιριού; Και με το προπέρσινο επίσης; Και γενικά δηλαδή, νομίζω ότι κάθε χρόνο έχουμε το ίδιο απόλυτο χιτ, αλλά με διαφορετικό καλλιτέχνη. Που παίζει να είναι και ο ίδιος. Άσχετο, υπάρχει κόσμος που πάει ακόμα σε κλαμπς;



Αν πάλι το καλοκαίρι για εσένα ήταν μία εποχή μελαγχολίας και κατάθλιψης, διότι δεν είχες λεφτά να πας διακοπές και τα πέρασες στην πόλη παρέα με την Κατερίνα Γιουλάκη στην επανάληψη του Ρετιρέ, τότε το σάουντρακ της καθημερινότητάς σου, το τραγούδησε η Λάνα Ντελ Ρέι -γνωστή στην πιάτσα και ως Μις Κατατονία. Το Summertime Sadness είναι κοψοφλεβέ τραγούδι, αλλά φοβούμαι στο κυριολεκτικό του. Γι'αυτό πριν το βάλεις να τ'ακούσεις, καλού-κακού εγώ θα κρύψω τα μαχαίρια και τα ξυραφάκια.



Στο εντελώς αντίθετο της Λάνας, βρίσκεις τον Pharrell Williams. Που σου τραγουδάει το "Happy" και φορέθηκε πολύ εφέτος. Το ξεύρω ότι δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά η χαρουμενιά μπορεί να είναι επιλογή και τρόπος ζωής. Και τελοσπάντων στην καθημερινότητά μου, προτιμώ τους ανθρώπους που με υποδέχονται με χαμόγελα και με αισιοδοξία, παρά τους μουντρούχους κι ανάποδους. Επομένως, μπροστά στο χάπι της Λάνας, αντιτείνουμε το Happy του Pharrell. Και χτυπάμε τα χέρια μας ρυθμικά μαζί του.



Μένουμε στην ίδια διάθεση και κλείνουμε με ένα από τα πιο ωραία βίδεο κλιπ της τελευταίας περιόδου. Το Safe and Sound κάμει μία έξυπνη αναδρομή στη χορευτική παράδοση δεκαετιών, από το σουίνγκ και τη μπόσα νόβα ως το μπρέικ ντανς και το αρ-εν-μπι. Και επειδής, η μουσική έχει και αυτό το ρόλο -του να σε ξεσηκώνει και να εκφράζεσαι σωματικά μέσα από αυτήν- βάλε δυνατά το τραγούδι αυτό (ή όποιο σ'αρέσει τελοσπάντων) και όλα ας γίνουνε πίστα. 

Δευτέρα, 15 Δεκεμβρίου 2014

This used to be a funhouse!



Το χρηματιστήριο κατεβαίνει, οι βουλευτές παίζουν το άμπεμπαμπλόμ της προεδρικής εκλογής, το Μνημόνιο σού εύχεται και του χρόνου, ο Ρωμανός ζει το παραλήρημα της αναρχίας και κάπου εκεί στο περιθώριο της εικόνας, έχουμε και Χριστούγεννα. Που και νάρθει ο Άγιος Βασίλης φέτος, δεν ξεύρω με τι κουράγια θα τον υποδεχτείς.



Με χαρακτηριστική καθυστέρηση σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η Αθήνα άρχισε δειλά-δειλά να κρεμάει τα στολίδια της. Στην Ερμού και στην Αιόλου, στην Πανεπιστημίου και στην Αμαλίας, στην Πλατεία Συντάγματος, ο κόσμος άρχισε να πυκνώνει, οι βιτρίνες να φοράνε τα πιο χαμογελαστά τους χρώματα και η γιορταστική διάθεση να προσπαθεί να διασκεδάσει τη συνήθη μιζέρια και μουντρουχιά.


Χαζεύω τα λευκά και γαλάζια λαμπιόνια που κρέμονται από τα δέντρα της πλατείας Συντάγματος. Εντάξει, δεν είναι ο πιο φαντεζί και γουάου στολισμός που έχεις δει, αλλά και φχαριστημένοι νάμαστε. Πούναι τα δέντρα στολισμένα και ουχί φλαμπέ. Πούναι ο κόσμος από κάτου, σχετικά χαλαρός. Και ουχί στα κάγκελα. Δες που και τ'απλό και τ'αυτονόητο, έγιναν πλέον πολυτέλεια. Σε μία Ελλάδα που συνεχίζει να σκαρφαλώνει το Γολγοθά της (για να μείνω και στα ριλίτζιους ρέφερενσες). 


Και δεν είναι μόνο οι κεντρικοί δρόμοι. Αλλά και τα σπίτια. Στη γειτονιά μου -πούναι και από τις υποβαθμισμένες- το λαμπιόνι και η φωταψία είναι κάτι το απερίγραπτο. Η απέναντι πολυκατοικία, το έχει τερματίσει: πήγαν και σήκωσαν όλο το κρίστμας ντεκορέισον από τα Τζάμπο και το πετάξανε στα μπαλκόνια τους. Με τόσο φωτάκι και προβολέα, ο δρόμος μου το βράδυ μοιάζει με διάδρομο προσγείωσης στο ακρωτήριο Κανάβεραλ. Και παίζει δηλαδή να φαίνεται και από το διάστημα. Εγώ μια φορά, στο σαλόνι μου το βράδυ, διαβάζω με τα λαμπιόνια των απέναντι.


Άσε το άλλο, το καταπληκτικό. Καθόμουν προημερών στην πολυθρόνα και αισθάνομαι μία περίεργη ζεστασιά. Μία θέρμη, πώς να σου το πω; Κοιτάζω στο φωταγωγό, ψάχνω κάτω από το κρεβάτι, βγαίνω στο μπαλκόνι να ιδώ μήπως καίγονται οι απέναντι, τίποτα. Εντέλει συνειδητοποιώ με έκπληξη ότι ανάψαμε τα καλοριφέρ! Καλά δεν υπάρχει! Αφού βγαίναμε οι ένοικοι στους διαδρόμους της πολυκατοικίας και αγκαλιαζόμασταν κλαίγοντας. Τρία χρόνια είχαμε να τ'ανάψουμε, άλλος τάχε μετατρέψει σε κρεμάστρες για τα ρούχα, άλλος τάχε για να ακουμπάει από πάνω μπιμπελό και σεμεδάκια, η κυρία Χρυσούλα από τον τρίτο, είχε στολίσει τα δικά της με μπάλες και φιογκάκια για τα Χριστούγεννα. 


Όχι, μην χαίρεσαι, δεν βγήκαμε από την κρίση. Νομίζω απλώς ότι προσαρμοστήκαμε. Και προσπαθούμε πλέον να κάμουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε με τα δεδομένα που έχουμε. Επιβιωτικές τακτικές, έχουμε αναπτύξει. Σε μία χώρα και σε μία πραγματικότητα, εντελώς μη-φιλικές προς το χρήστη. 


Δεν είμαι ο Καζαμίας, μήτε η Άση Μπίλιου, αλλά μπορώ να μαντέψω πως η πρόβλεψη για το επόμενο έτος είναι "πολιτικές αναταράξεις, κομματικά μποφόρ και ακόμα περισσότερα μέτρα". Και μάλλον εκλογές. Αν όχι στην αρχή του έτους ως αποτέλεσμα της αποτυχίας της προεδρικής εκλογής, σίγουρα στα τέλη του έτους ως αποτέλεσμα της αποτυχίας της κυβερνητικής επιλογής. Και ύστερα; Αισιόδοξος δεν είμαι, την αμαρτία μου στη λέω. 


Χριστούγεννα 2014, πλατεία Συντάγματος. Και τα λαμπιόνια δεν είναι το μοναδικό ατράξιον της πλατείας. Διότι βλέπεις, η Ελλάδα είναι μια αλλιώτικη χώρα. Μια χώρα που μπορεί ο καθείς να κάμει περίπου ό,τι θέλει. Να διεκδικεί ακόμα και τον παραλογισμό του. Ή να επιβάλει την όποια αισθητική του.


Κουβέρτες, σκηνές, σκουπίδια, παπούτσια, μαντιλοφόρες και κάμποσος κόσμος. Πρόκειται για τους σύρους μετανάστες που έχουν θρονιαστεί επί της πλατείας με θέα τη Βουλή και το κρίστμας ντεκορέισον. 


Θα πεις, που είναι ρε πτηνό ο ανθρωπισμός σου και η αλληλεγγύη σου, μέρες που είναι. Θα πω, ότι δυστυχώς εχάθη μαζί με την απώλεια λογικής και σεβασμού σε αυτή τη χώρα. Διότι -αν δεν το ξεύρεις- οι άνθρωποι αυτοί (που πράγματι είναι και δυστυχισμένοι και ξεριζωμένοι) δεν επιθυμούν άσυλο ή να μείνουν στην Ελλάδα. Θέλουν να τους δώσουμε την άδεια να πάνε σε τίποτις Γερμανίες ή Σουηδίες, διότι -όπως καταλαβαίνεις- ούτε ο δυστυχισμένος και ξεριζωμένος δεν καταδέχεται να μείνει εδώ. Βεβαίως το ελληνικό κράτος δεν δύναται να τους παράσχει τέτοια άδεια, διότι αυτό αντίκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Έτσι είστε; Θα κάτσουμε κι εμείς εδώ, να κάμουμε τα ήδη μίζερα Χριστούγεννά σας, παράρτημα του Τρίτου Κόσμου μας.


Και η ασυδοσία συνεχίζεται. Σε μία χώρα που δεν δύναται να διαχειριστεί την ανομική συμπεριφορά, με ένα λαό που (σε μεγάλο βαθμό) αρνείται να δεχθεί την κανονικότητα των νόμων και τη συμμόρφωση προς αυτούς. Αλλά και με μία Πολιτεία που προφανώς αποτυγχάνει να ανταπεξέλθει στοιχειωδώς στο ρόλο της. Και που παρακολουθεί σχεδόν φοβικά τις διάφορες εκδοχές της ανομίας (από όλες τις πλευρές του ιδεολογικού φάσματος), αρνούμενη τη δική της υπαιτιότητα για τις λογής λογής κατάντιες αυτού του τόπου.


Δεν ξεύρω αν μπορεί να φτιασιδωθεί η εικόνα με τις χριστουγεννιάτικες γιρλάντες, τις καμπανούλες και τους αγιοβασίληδες. Εκείνο που ξεύρω είναι ότι οφείλουμε όλοι -κι εγώ κι εσύ- να βρούμε έναν τρόπο να συνυπάρξουμε. Και να ξαναβρούμε λόγους να γιορτάσουμε. Βοηθώντας να κλείσουν οι πληγές. Και όχι ανοίγοντας καινούργιες.

Ας κάψουμε λοιπόν ουχί τους δρόμους και τις πλατείες, ουχί τους κάδους και τα αυτοκίνητα, αλλά τον κακό μας εαυτό και τα πάθη μας. Σε μία Ελλάδα που έχασε τη χαρά της και οφείλει κάποια στιγμή να την ξαναβρεί. Καλές γιορτές νάχουμε, αναγνώστα!

Παρασκευή, 12 Δεκεμβρίου 2014

Βουκαμβίλιες και καντάδες



Φόρα κάτι σοφιστικέ, βάλε και την πιο κουλτουρέ σου διάθεση, σήμερις έχουμε καλλιτεχνική βόλτα. Ουχί στην Μονμάρτη, αλλά στην Πειραιώς, κοντά στην Πλατεία Κουμουνδούρου. Που μπορεί να μην είναι ακριβώς το πιο αρτιστίκ μέρος που μπορείς να σκεφθείς, αλλά αν ξεπεράσεις το τριγύρω ντεκαντάνς, σε περιμένουνε εκπλήξεις. Διότι κάπου εδώ βρίσκεται η Δημοτική Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων.



Η πρώτη έκπληξη είναι το κτήριο: η Δημοτική Πινακοθήκη στεγάζεται εδώ και πολλές δεκαετίες σε αυτό το υπέροχο νεοκλασικό που οι περισσότεροι προσπερνούσαν αδιάφορα διότι χελόου, έψαχναν το Αθηνών Αρένα που εμφανιζόταν ο Ρέμος, η Βίσση, ο Νότης (είναι πιο κάτω λέμε!). Για να είμαστε και δίκαιοι, η Πινακοθήκη ήταν για πολλά χρόνια κλειστή (αδικαιολογήτως πολλά, αν θες τη γνώμη μου), οπότε είχες ελαφρυντικό που δεν την είχες προσέξει. Αλλά τώρα που άνοιξε και δη με ενδιαφέρουσα έκθεση, δεν έχεις άλλες εξκιούζες.



Η δεύτερη έκπληξη σε περιμένει στο περιστύλιο της εισόδου: Δημοτικόν Νηπιακόν Ορφανοτροφείον Αθηνών. Αυτή υπήρξε η πρώτη χρήση του κτηρίου, για αυτόν τον λόγο ανεγέρθηκε. Για να στεγάσει τα αμέτρητα ορφανά της Αθήνας. Στις αίθουσες και τους κοιτώνες του. Οικοδομηθέν εν έτεσι 1872-1873-1874.



Τα εν ορφανία εγκαταλιπόμενα βρέφη τοις εαυτών ευεργέταις η Α.Μ. η Βασίλισσα της Ελλάδος Όλγα, προστάτις και ευεργέτις. Ενάμιση αιώνα αργότερα και νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε άλλη χώρα. Διότι έχουμε φροντίσει να εξαφανίσουμε από παντού τα σημάδια της ιστορίας και του παρελθόντος μας.



Ενός παρελθόντος που ξεδιπλώνεται εδώ, μέσα από έργα που ανήκουν στη Δημοτική Πινακοθήκη. Και έχουν άμεση ή έμμεση αναφορά στην Αθήνα. Αυτήν την τόσο ταλαιπωρημένη και πολύπαθη πόλη.


Αλεξάνδρας και Κηφισίας, γωνία. Αμπελόκηποι. Το κτήριο που βλέπεις από πίσω είναι η Έπαυλη του Νικολάου Θων. Αυλικού του βασιλιά Γεωργίου Α' που χτίστηκε τη δεκαετία του 1880 σε σχέδια του Τσίλερ. Που ναι, το ρίξαμε για να σιάξουμε εντέλει ένα κατιτίς αδιάφορο.


Στον υπέροχο κήπο της έπαυλης, υπήρχαν πολλά έργα Ελλήνων γλυπτών και προτομές αγωνιστών, πολιτικών και φιλελλήνων. Οι προτομές αυτές περιήλθαν προσφάτως στην κατοχή της Πινακοθήκης του Δήμου Αθηναίων και βουαλά, έχεις τη χαρά να τις απολαύσεις για πρώτη φορά ως ένα αρτίστικ ανσάμπλ.


Αυτή είναι η Κόρη με τις Παπαρούνες του Δημήτρη Γερανιώτη. Από το 1948. Αθηναϊκός ρομαντισμός με μία εσάνς ερωτισμού και ανοιξιάτικη διάθεση. Σε καιρούς δύσκολους.


Και μια γυναίκα που κεντάει στον εξώστη. Από πίσω η Αθήνα πριν τις πολυκατοικίες. Η πόλη που χάσαμε. Η πόλη που μαρτύρησε με τις κακουχίες που της υποβάλαμε.


Σύνθεση με δύο φιγούρες. Της Μαρία Σπέντζα. Με ελληνικά βλέμματα και χαρακτηριστικά, κλαδιά ελιάς στο βάζο και αυτή τη γλυκιά χαλαρότητα του αθηναϊκού απομεσήμερου. Σε παρελθούσες δεκαετίες. Τότες που οι διαθέσεις φορούσαν τα λιλά και μενεξεδιά χρώματα του Υμηττού.



Εκεί ψηλά, εκεί ψηλά στον Υμηττό, υπάρχει κά-, υπάρχει κάποιο μυστικό.


Να φορέσεις τα καλά σου, να βάλεις και τα παπουτσάκια που σούκαμε δώρο η νουνά, να πλέξεις και τα μαλλιά σου κοτσίδες, να πάμε στο Ζάπειο. Κι ύστερα στον Εθνικό Κήπο να ταϊσουμε τις πάπιες. "Κυριακάτικος περίπατος". Του Περικλή Βυζάντιου.


Να και το παλιό Πανεπιστήμιο. Στους πρόποδες της Ακρόπολης. Κάτου από το πανανθρώπινο σύμβολο της λογικής και της συμμετρίας. Εδώ, με τα πινέλα του Μίκη Ματσάκη.


Επίκεντρο και αναφορά της πόλης ετούτης, φόντο στον πίνακα του Σταύρου Παπαπαναγιώτου, ο βράχος της Ακρόπολης. που αναδύεται από τα σπλάχνα της ιστορίας της. Η παλιά Αθήνα, η πρώτη Αθήνα, η ιδεώδης Αθήνα.



Αχ όμορφη εποχή! Τότε, μια ματιά και ένα χαμόγελο ήταν αρκετά για να θρονιάσουν τον έρωτα μέσα σου.


Οδός Πανός - Ταξιάρχαι. Του Αλέξανδρου Χριστοφή. Με την Αθήνα ντυμένη στις ώχρες και τα πορτοκαλιά.


Δεν ξεύρω αν είναι θλίψη ή οργή. Νοσταλγία ή στενοχώρια. Για ένα παρελθόν που μπορεί να ήταν πιο στερημένο και πιο φτωχικό, μπορεί να μην είχε σμαρτ-φόουνς και ίντερνετς, μπορεί νάχε μόχθο και ιδρωμένο μεροκάματο, αλλά διέθετε ρομαντσάδες και περιπάτους, γειτονιές και παρέες, κουβεντολόι στις αυλές και καντάδες κάτου από τα παραθύρια. Γύρω από το Τζαμί στο Μοναστηράκι.


Η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα το 1834. Πριν εκατόν ογδόντα χρόνια δηλαδή! Και επιλέχθηκε ακριβώς για το συμβολισμό της. Για τη διασύνδεση με το αρχαίο παρελθόν, για την ενσάρκωση των ιδεωδών του ελληνικού πολιτισμού. Τον οποίο προσπάθησε το νεοσύστατο κράτος να επαναπροσδιορίσει. Ως κομμάτι της ταυτότητάς του.



Και μπορεί νάτανε πράγματι μικρή και σχεδόν εξοχική (όπως φαίνεται στον "Λαχανόκηπο" του Αγήνωρα Αστεριάδη), αλλά η Αθήνα του 19ου αιώνα είχε μεγάλες και λαμπρές προοπτικές. Στα χαρτιά, τουλάχιστον. Μνημειακά κτήρια και αρχαία μνημεία, κήποι και μπουλβάρ. Αυτά οραματίζονταν και σχεδίαζαν οι μεγάλοι αρχιτέκτονες και πολεοδόμοι της εποχής. Οι αδελφοί Χάνσεν, ο Κλεάνθης, ο Καυτατζόγλου.



Η Πλάκα και το Μοναστηράκι γίνονται ο πυρήνας της νέας πρωτεύουσας. Κι ύστερα αρχίζουν οι πρώτες πολεοδομικές επεκτάσεις. Προς τη Νεάπολη και τα Εξάρχεια. Οι χωμάτινοι δρόμοι στρώνονται και αποκτούν δημόσιο φωτισμό. Νέα καταστήματα ανοίγουν τις πόρτες τους: ραφεία ευρωπαϊκών ενδυμάτων και μυροπωλεία, καφενεία και ανθοπωλεία.  Το οθωμανικό αντιπροχθές εκτοπίζεται υπέρ του ευρωπαϊκού αντιμεθαύριο. Και η Ακρόπολη, παρακολουθεί την πόλη τριγύρω της ν'αλλάζει. Για μία ακόμη φορά. Εδώ, σε πίνακα του Ηλία Φέρτη.


Κι ύστερα ήρθε ο εικοστός αιώνας. Κι έφερε αλλαγές καταιγιστικές στη φυσιογνωμία της πόλης. Εκατόν είκοσι χιλιάδες μικρασιάτες πρόσφυγες. Στη Νέα Σμύρνη. Στη Νέα Φιλαδέλφεια και στη Νέα Ιωνία. Στη Νέα Χαλκιδώνα. Και διπλά στους προσφυγικούς συνοικισμούς, αστικές πολυκατοικίες. Και ένας πληθυσμός που άρχισε να αυξάνει και να μεταμορφώνει την Αθήνα.


Σε μία πόλη άναρχη, δύσκολη, στριμωγμένη και ασφυκτική. Με τα όρια να επεκτείνονται ολοένα και πιο πέρα. Ως το Φάληρο και τον Πειραιά, ως το Μαρούσι και την Κηφισιά. Κι ακόμα πιο πέρα, ίσαμε την Άνοιξη και το Διόνυσο, ίσαμε τη Βούλα και τη Βάρκιζα. Κι ακόμα παραπέρα, ως το Γέρακα, τα Μεσόγεια, το Καπανδρίτι. Μία πόλη γιγάντια, σε μία χώρα μικρή.


Μια πόλη που φιλοξενεί δεκάδες, χιλιάδες, εκατομμύρια καθημερινότητες. Ανθρώπων που τη διασχίζουν για να πάνε στις δουλειές τους, που την ανατέμνουν για να συναντήσουν ο ένας τον άλλον. Ανθρώπων που ψωνίζουν στα καταστήματά της, που κυκλοφορούν με τα τρόλεϊ και τον ηλεκτρικό, με το μετρό και το τραμ. Ανθρώπων που σταματούν στα περίπτερα για ν'αγοράσουν την εφημερίδα τους. Σε αυτό εδώ, το περίπτερο. Που έχει ζωγραφίσει ο Μίκης Ματσάκης. Και που είναι το περίπτερο στο οποίο σταματώ εγώ για να πάρω την εφημερίδα μου. Πλατεία Παπαδιαμάντη. Η δική μου καθημερινότητα, η δική μου Αθήνα.


Και συνειδητοποιώ εξάφνου πως βρέθηκα να συνομιλώ μέσα από την έκθεση και τους υπέροχους πίνακές της, με τη δική μου τη ζωή. Με τις δικές μου διαδρομές. Με τις δικές μου αστικές αναφορές. Γιατί παρότι πληγωμένη και καταθλιπτική, ετούτη η πόλη παραμένει για μένα και για τόσους άλλους, το βασικό μπαγκράουντ για τις ζωές μας. Και με έναν τρόπο τις ορίζει και τις καθοδηγεί. 

Το πίσω μπαλκόνι μου βλέπει σε έναν μικρό ακάλυπτο. Πούχει πεντέξι δεντράκια και λίγο πράσινο. Στριμωγμένα ανάμεσα στις παρακείμενες πολυκατοικίες. Ανάμεσα στα άλλα, υπάρχει και μία βουκαμβίλια. Που κάθε Άνοιξη, ανθίζει. Και κάθε Άνοιξη, με εντυπωσιάζει. Ανοίγω το παραθύρι μου και αναπνέω την μεθυστική της ευωδιά. Κλείνω τα μάτια και ονειρεύομαι. Πώς θάτανε ετούτη η περιοχή πριν μερικές δεκαετίες. Με τα χαμηλά της σπίτια και τις αυλές. Και θαρρώ πως το μόνο που μούμεινε είναι ετούτη η βουκαμβίλια. Αλλά τι όμορφα αλήθεια που μυρίζει! Κι αν κάμω ησυχία, νομίζω πως ακούω και τις καντάδες.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts