Τετάρτη, 24 Αυγούστου 2016

Σόποτ



Τώρα βέβαια εσύ και με το που θ'ακούσεις πού βρισκόμαστε, θα ξινίσεις τα μούτρα σου και θα αρχίσεις τη γκρίνια. Διότι σε ξεύρω πόσο τζαναμπέτης γίνεσαι όταν σε σεργιανάω καλοκαιριάτικα στον δροσερό Βορρά.



Αλλά σήμερις, φαίνεται πως έφερες μαζί σου τη λιακάδα: ο ήλιος λάμπει πάνου από το κεφάλια μας και μπορεί να βρισκόμαστε εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τις λατρεμένες σου παραλίες, αλλά θαρρώ πως δεν θα τη μετανιώσεις ετούτη τη βόλτα. Έλα, θα σε κεράσω και γλυκό!



Είμαστε στην Ανατολική Πομερανία, μία από τις βορειότερες επαρχίες της Πολωνίας. Και πιο συγκεκριμένα στο Σόποτ, μία μικρή παραθαλάσσια πόλη πάνω στη Βαλτική Θάλασσα, κάνα μισάωρο βορειότερα του Γκντανσκ. Και τελοσπάντων αν δεν κατάλαβες ακόμα το γεωγραφικό στίγμα, πάρε μία πυξίδα ή άνοιξε ένα γκουγκλ μαπς.



Ολάκερο το κέντρο του Σόποτ είναι πεζοδρομημένο και χιλιάδες κόσμου βολτάρουν με το κοντό πανταλονάκι τους, το γυαλί ηλίου, το ριχτό πουκαμισάκι και τη διάθεση ρέκλα που ταιριάζει σε αυτές τις εποχές του χρόνου. Διότι μπορεί τριανταοχτάρια να μην χτυπάει εδώ η θερμοκρασία, αλλά για τα δικά μας τα δεδομένα και τα εικοσιοχτάρια μια-χαρά-ζέστη είναι -και ναι, όταν πέσει ο ήλιος θέλεις μπουφανάκι!



Ο κεντρικός δρόμος είναι γιομάτος με εστιατόρια, καφέ, όμορφες μπουτίκ και μαγαζιά με τουριστικά είδη. Η ατμόσφαιρα είναι πολύ χαλαρή και η περατζάδα κινείται μπρος-πίσω ολημερίς και μέχρι αργά το βράδυ. Αλλά μη φανταστείς ενοχλητικές οχλαγωγίες και τον Χολίδη στη διαπασών. Με έναν τρόπο, όλα συμβαίνουν ήρεμα και απλά, με σεβασμό στον συνάνθρωπα και απόλυτη συμμόρφωση στους κανόνες -που άλλωστε ως νοοτροπία χαρακτηρίζει γενικά τους Πολωνούς, στη δημόσια συμπεριφορά τους.



Τί εννοείς πως ζαλίζεσαι; Λέγε αλήθεια, πόσες μπύρες κατέβασες πριν έρθουμε! Τα βλέπεις όλα θεόστραβα και αλλοιωμένα; Α, να σε πάμε σε οφθαλμίατρο. Ή και σε κανέναν τρελογιατρό -πολύ με έχεις ανησυχήσει. Μην σούρθε ντοβρουτζάς; Μην σε πέτυχε ο ίλιγγος; Μην σε έπιασε η παραζάλη; Είσαι και σε επικίνδυνη ηλικία και σε φοβάμαι!



Πτηνό λατρεύει να σε πειράζει! Μην μου στεναχωριέσαι αναγνώστα και καθόλου δεν φταίνε τα μάτια σου: αυτό που βλέπεις είναι το ζαλισμένο σπίτι του Σόποτ. Πρόκειται για μία από τις γουστόζικες ατράξιονς πούχουν σκεφτεί εδώ για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον και να σε χωρατέψουν. Κι έτσι απλά κι ωραία με το τίποτα, στήνουν έναν κατιτίς και γίνεται τζέρτζελο.


Και ειλικρινά, αυτό το μπίλντινγκ είναι πολύ μπερδευτικό κι από κοντά. 


Αλλά το Σόποτ είναι πολύ παραπάνω από μερικές εύκολες τουριστικές εξυπνάδες. Είναι μία υπέροχη κωμόπολη με όμορφους δρόμους, χρωματιστά σπίτια και υψηλής αισθητικής δημόσιους χώρους. Πλατείες, καλντερίμια, πεζόδρομους. Και ναι, όλα είναι στην εντέλεια.



Σκουπίδι σπανίως βλέπεις πεταμένο (και μέσα σε λίγες ώρες τόχουμε μαζέψει), παρτέρι αφρόντιστο δεν θα βρεις, τοίχο γραμμένο με την καμία, διαφημιστική αφίσα κολλημένη με τίποτα. Στο έχω ξαναπεί πως η Πολωνία είναι πιο Ευρώπη -με την έννοια της τάξης και της οργάνωσης- και από πολλές κεντροευρωπαϊκές χώρες που ξεύρεις.



Στους μέσα δρόμους, θα συναντήσεις ωραιότατα σπίτια -από αυτά που θάβρισκες στην Ελλάδα, σε μία Κηφισιά και ένα Κεφαλάρι- τα οποία κατοικούνται από χαμογελαστούς και ευγενέστατους Πολωνούς. Που σε καλημερίζουν σαν σε δουν να περνάς έξω από τις αυλές τους και σου χαμογελούν αν κάμεις να τους φωτογραφίσεις.



Αλλά και μέγαρα βλέπεις. Και θηριώδεις εγκαταστάσεις σπα. Με μεγάλα ξενοδοχεία μίας πολύ εκλεπτυσμένης αισθητικής, που σήμερα φιλοξενούν Γερμανούς και Ρώσους τουρίστες.


Που είναι τελοσπάντων και ειρωνεία της ιστορίας. Καθώς αμφότεροι οι δύο λαοί, δεν θάπρεπε κανονικά νάχουν τα μούτρα να εμφανιστούν εδώ. Αφενός, οι Ρώσοι το 1733 και κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Γκντανσκ, πέρασαν από το Σόποτ και μας έκαμαν φλαμπέ (δεν έμεινε τοίχος όρθιος!) και αφετέρου οι Γερμανοί με το που ξέσπασε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, μας προσάρτησαν αυτομάτως στη Γερμανία και απολάμβαναν όλες τις τουριστικές μας υποδομές κατ'αποκλειστικότητα και για πάρτι τους.


Όμως επειδής είμαστε βέρι προκομμένοι άνθρωποι, μεταπολεμικά ξανασιάξαμε την πόλη μας και τις ζωές μας. Με έμφαση στον πολιτισμό και την πνευματική καλλιέργεια. Μία νέα βιβλιοθήκη άνοιξε εδώ, μία πινακοθήκη με έργα Πολωνών ζωγράφων, μία Σχολή Μουσικής. Και σύντομα ένας αέρας καλλιτεχνίας δρόσισε το Σόποτ. Το 1956, διοργανώσαμε το πρώτο φεστιβάλ τζαζ (ένα είδος μουσικής που ήταν ως τότε απαγορευμένο από τα κομμουνιστικά καθεστώτα και σιχαινόταν ο Κουτσούμπας και ο Φίλης) και το 1961, ξεκίνησε εδώ ένας σπουδαίος θεσμός: το Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής του Σόποτ.



Και μπορεί εσύ να ξεύρεις μοναχά τη Γιουροβίζιον, τις Ντάνες και τις Ρουσλάνες, αλλά σε πληροφορώ ότι το δικό μας Φεστιβάλ στο Σόποτ, έχει υπάρξει εξαιρετικά επιτυχημένο και σε πολλές περιπτώσεις απείρως πχιοτικότερο από τη Γιουροβίζιον. Και ντροπή σου που δεν το ξεύρεις, διότι η Ελλάδα τόχει σηκώσει δυο φορές το τιμημένο. Όχι με την Παπαρίζου μη-χειρότερα.



Αλλά με τη Γιοβάννα και το θαυμάσιο "Τι κρίμα!" το 1962. Που σου το έχω εδώ σε μία σπάνια κόπια από ζωντανή εμφάνιση της Γιοβάννας στη Μόσχα.



Πρωτιά και με τη Νάντια Κωνσταντοπούλου και το "Σ'ευχαριστώ καρδιά μου" το 1964. Που κι αν ακόμα το βρίσκεις αφελές (είναι πράγματι!), η σύγκριση με τις σημερινές βαρβαρότητες, το καθιστούν ως και αριστούργημα.


Αλλά δεν σε έφερα εδώ για μουσικές αναδρομές και τελοσπάντων, πτηνό είμαι, όχι ο Γιώργος Παπαστεφάνου. Έχεις άλλωστε δίκιο: παραθαλάσσιο θέρετρο το Σόποτ κι ακόμα γαλάζιο δεν είδαμε. Ε λοιπόν ήρθε η ώρα.


Όχι απλώς θα τη δούμε! Θα την περιπατήσουμε κιόλας. Διότι βλέπεις το Σόποτ έχει να καυχιέται πως διαθέτει την μεγαλύτερη ξύλινη αποβάθρα σ'ολάκερη την Ευρώπη. Και θα στο βεβαιώσω κι εγώ, πως πρόκειται για έναν από τους πιο υπέροχους και ρομάντικ περιπάτους που μπορείς να κάμεις.



Μη μήκος 516 περίπου μέτρων, στο πηγαινέλα της έχεις κάμει ένα χιλιόμετρο. Που σου το συμβουλεύω δηλαδής για να κάψεις καμιά θερμίδα, καθώς προς το τέλος της ανάρτησης, σούχω τάξει γλυκό.



Στα πρώτα μέτρα της, η αποβάθρα στέκει πάνω από την τεράστια αμμώδη παραλία.



Και οφείλεις να δώκεις έμφαση στο "τεράστια", διότι όπως θα διαπιστώσεις -και παρότι είναι πολύς ο κόσμος που βολτάρει, κάθεται ή παίζει το φρίσμπι- σπάνια θα ιδείς συνωστισμό, καθώς η έκταση της παραλίας είναι τόσο μεγάλη που απλώς δεν μπορούμε να τη γιομίσουμε.



Είδες αμέσως θάλασσα και ψάχνεις να βάλεις το μαγιό σου;. Χολντ γιορ χόρσες, αναγνώστα. Εδώ είναι Βαλτική και το νερό είναι μονίμως σε θερμοκρασία ψυγειοκαταψύκτη. Πετάς γιαούρτι και γίνεται φρόουζεν γιόγκαρτ, πετάς τσάι και γίνεται άις-τι, πετάμε εσένα και γίνεσαι χιονάνθρωπας.


Τώρα βέβαια εσύ θα μου πεις πώς είναι γκράντε μιζέρια, Αύγουστο μήνα να καθόμαστε να βλέπουμε τη θάλασσα από την απέξω και να μην μπορούμε να μπούμε. Θα σου απαντήσω πως εδώ η σχέση μας μαζί της είναι διαφορετική. Αποτελεί τη βόλτα μας, τη θέα μας, την παρέα μας και τη δροσιά μας. Από μακριά κι αγαπημένοι.



Είναι άλλωστε μια θάλασσα αλλιώτικη. Πιο σκοτεινή, αλλά μ'ανταύγειες. Πιο ταραγμένη, αλλά με τη δική της γκάμα συναισθημάτων.



Η αποβάθρα του Σόποτ είναι μία υπέροχη κατασκευή. Με καλοφροντισμένο ξύλινο δάπεδο, πεντακάθαρα πάλευκα παγκάκια και ξύλινες κουπαστές για να χαζεύεις τους ορίζοντες.


Εδώ έρχονται και ρεμβάζουν πολλοί κάτοικοι της πόλης. Με το βιβλιαράκι τους, την εφημερίδα τους ή το παρεάκι τους.


Να, όπως η Λουντβίκα από εδώ που διαβάζει την Αυγή και θυμάται τα Σοβιέτ και τις Κομεκόν.



Ή η Ανιέτσκα που ευλογεί την τύχη της που δεν έφυγε μετανάστρια στην Ελλάδα μαζί με την αδελφή της την Μαρτίνα στα μέσα της δεκαετίας του '90, διότι τώρα θα ξεσκάτιζε κάποιο γέρο και θα έμενε σε ημιυπόγειο στην Κυψέλη.



Η αποβάθρα αυτή είναι μία εξαιρετική ευκαιρία. Για ανάσες ησυχίας, για συναισθηματικές αποδράσεις, για βόλτες χέρι με χέρι ή αγκαζέ. Για συζητήσεις, για ονειροπολήσεις, για μοναξιές, για συναντήσεις.



Κι είναι και μία διέξοδος. Της πόλης προς το φυσικό της σύνορο, τη θάλασσα. Όλο το Σόποτ καταλήγει εδώ κι ακόμα κι αν δεν τόχες εξαρχής σκοπό, με έναν τρόπο βρίσκεσαι πάνου στην αποβάθρα και περιπατείς προς στην άκρη της.


Ε με ξεύρεις: δεν μπορώ να κρατηθώ. Στο ράμφος μου τόχω, να μην το πω; Ότι αυτό που κοιτάμε και περπατάμε και θαυμάζουμε, είναι το Φάληρο όπως θάπρεπε νάναι. Η Αρετσού στη Θεσσαλονίκη. Η Πάτρα, το Ηράκλειο Κρήτης, ο Βόλος, η Αλεξανδρούπολη. Η Γλυφάδα, ο Πειραιάς.


Οι δικές μας οι παραθαλάσσιες πόλεις που κάμουν ό,τι μπορούν για να μποϊκοτάρουν τη σχέση σου με τη θάλασσα. Που παρότι την έχουν δίπλα τους, δεν μπορούν να σκεφτούν ούτε το απλούστερο πράγμα στον κόσμο, που είναι ν'απλώσουν ένα χέρι και να την αγγίξουν. Να επιτρέψουν στους κατοίκους τους να περιπατήσουν πάνω της και να την απολαύσουν όχι μόνο θεωρητικά, αλλά και εντελώς πρακτικά.


Μια θάλασσα που είναι εξ ορισμού πιο γαλάζια και πιο ανοιχτόκαρδη από τη Βαλτική. Και που σου προσφέρεται για πολύ περισσότερες μέρες λιακάδας κατά τη διάρκεια της χρονιάς από ετούτη την πιο δύσκολη και σκοτεινή θάλασσα του Βορρά.



Αλλά θα μου πεις, και να υπήρχε μία τέτοια περατζάδα ή μία αντίστοιχη αποβάθρα, θα την είχαμε στα σίγουρα σπάσει, θα είχαμε γράψει συνθήματα στα παγκάκια της, θα είχαμε πετάξει αποτσίγαρα και κοκακόλες στο βυθό της.



Είναι οι κάτοικοι του Σόποτ πιο πολιτισμένοι από εμάς; Λυπάμαι που θα στο πω και θα σε στεναχωρήσω, αλλά είναι εξαιρετικά πιο πολιτισμένοι από εμάς. Και πιο συνετοί στον τρόπο που οργανώνουν και διαχειρίζονται τους δημόσιους χώρους τους: η πρόσβαση στην αποβάθρα προϋποθέτει ένα μικρό, συμβολικό αντίτιμο προκειμένου να καλύπτονται τα έξοδα συντήρησής της και βεβαίως, υπάρχει συνεχής έλεγχος και επιτήρηση ώστε να μην μπορεί ο νεάντερνταλ επισκέπτης να βγάλει εδώ την καφρίλα του. Έτσι λειτουργούν τα πράγματα στις σοβαρές κοινωνίες. Έτσι ομορφαίνουν τις ζωές και τις καθημερινότητές τους αυτοί που δεν τους χαρίζεται η ανοιχτοσύνη, αλλά που τη διεκδικούν και την επιτυγχάνουν.


Τέλος ηθικοπλαστικής παρένθεσης, συνεχίζουμε τη βόλτα μας. Ο ήλιος είναι παράδοξα δυνατός αυτή την εποχή του χρόνου εδώ και δεν είναι δύσκολο να μαυρίσεις και να μας το παίζεις εξώτικ.



Γι'αυτό το λόγο διαθέτουμε άλλωστε και ειδικές καρέκλες, πολυθρόνες και ξαπλώστρες, ώστε να χυθείς απάνου τους και να το φχαριστηθείς.



Επίσης, διαθέτουμε ωραιότατη μαρίνα νάρθεις να δέσεις το σκάφος σου και να μας το παίζεις τρέντις. Ναι, έχουμε φροντίσει για τα πάντα, μπορείς να μας θαυμάσεις και να μας ζηλέψεις όσο θέλεις.


Ωραίες οι βόλτες, ωραιότατες οι λιακάδες, αλλά το καλύτερο στο φυλάω για επιδόρπιο.


Εδώ στην Πολωνία, υπάρχει ένα πράμα που το λέμε "γκόφρι". Είναι το πιο διαδεδομένο γλυκό που μπορεί ν'απολαύσει κανείς "στο χέρι" και θα βρεις κάμποσα μαγαζιά να το πουλάνε. Έλα να στηθούμε στην ουρά, αυτό πρέπει οπωσδήποτε να το δοκιμάσεις.


Όχι πες! Δεν είναι ζούπερ γουάου; Δεν νιώθεις ήδη κύματα ευτυχίας να χορεύουνε στον ουρανίσκο σου και χερουβείμ να παίζουν άρπες; Το γκόφρι είναι η πολωνική βάφλα. Μόνο που είναι δέκα φορές καλύτερη από τις βάφλες που ξεύρεις.


Τραγανή βάση, απολαυστική σαντιγί και ολόφρεσκιες φράουλες που λιώνουν στο στόμα. Είναι από τις περιπτώσεις που το γλυκό αξίζει με το παραπάνω τις θερμίδες του. Κι αν πασαλείβεσαι ολόκληρος στην προσπάθειά σου να το δαγκώσεις, καθόλου δεν σε νοιάζει.


Καταλαβαίνεις ότι πτηνό με αυτοθυσία συγκρατήθηκε για να στο φωτογραφίσει από όλες τις γωνίες λήψης, πριν πέσει τ'ανάσκελα από την ηδονιστική γλύκα και μπουκωθεί με τις σαντιγές και τις φράουλες. Ε κάπου εδώ σε αφήνω, για να σου μείνει μία γλυκιά γεύση από τη βόλτα και να μας ξανάρθεις.


Λιγώθηκες ή πάμε δεύτερη γύρα;

8 σχόλια :

  1. Καλαμιά στον κάμπο24 Αυγ 2016, 8:29:00 π.μ.

    Το μόνο που θα σχολιάσω ...σήμερις είναι το deck.Τα άλλα θα τα αφήσω για το επόμενο.Εσύ πιστευεις, αν κάποιος ευφανταστος δήμαρχος αποφασίσει να φτιαξει αποβάθρα ξύλινη,τσιμεντένια ή πλαστική μέσα στην θαλασσα, ότι δεν θα πλακώσει η πολεοδομία, το λιμενικό, οι οικολόγοι και γενικά ολος ο μίζερος και οπισθοδρομικός συρφετός με γελοίες διαιολογίες, πχ.ότι θα μελαγχολήσουν τα βότσαλα, δεν θα γεννάν οι γλάροι ή ότι θα μαραζώσουν τα φύκια, για να τον εμποδίσουν στέλνοντάς τον και στην δικαοσύνη;;;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αχ, Καλαμιά μου! Θεωρώ πως πρώτον, δεν υπάρχουν πολλοί ευφάνταστοι δήμαρχοι. Δεύτερον, σίγουρα θα μας απασχολήσει σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας αν μελαγχολήσουν τα βότσαλα και αν μαραζώσουν τα φύκια, διότι ως γνωστόν μπορεί να είμαστε κάφροι, αλλά σε κάτι τέτοια γινόμαστε αυτομάτως αλληλέγγυοι, οικολόγοι και φλογεροί ιδεολόγοι. Και τρίτον, ακόμα κι αν σπάσει ο διάολος το ποδάρι του, βρεθεί ο ευφάνταστος ο δήμαρχος και δεν κατεβάσει τα τρακτέρ το κομιούνιτι, η αποβάθρα (που θάναι τσιμεντένια) μέσα σε δύο μήνες (και πολύ της δίνω) θάναι σπασμένη, γεμάτη σκουπίδια και γκράφιτι.

      Ελλάδα, η ομορφότερη χώρα του κόσμου.

      Διαγραφή
  2. Ένα γκόφρι περικαλώ, αυτή η δίαιτα έχει τσακίσει τις υπογλυκαιμίες μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Α δεν πρέπει να το αφήνεις αυτό με τις υπογλυκαιμίες! Έλα να σου γράψω αγωγή να λαμβάνεις ένα γκόφρι ανά οκτάωρο. Περδίκι θα γίνεις!

      Διαγραφή
  3. Εξαιρετικό το άρθρο σας...
    Μας ενημερώνει τι κάνουν οι άλλοι λαοί, και τι δεν έχουμε κάνει εμείς σαν λαός-κοινωνία. Μα τα αυτονόητα, καθαρό περιβάλλον για βόλτα ηρεμία και ησυχία. Πράγματα που εδώ, αν και έχουμε το περιβάλλον "το πυροβολούμε" με όποιον τρόπο μπορούμε: φασαρία, σκουπίδια, αδιαφορία κλπ.
    (είναι τόσα πολλά που...)
    Ενώ έχουμε την δυνατότητα, μόνο στο νομό Αττικής να φιλοξενήσουμε το σύνολο των τουριστών της χώρας... Αν ανατρέξουμε στο 2004!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χαίρομαι που σας άρεσε αυτή η ανάρτηση. Λυπάμαι που τα συμπεράσματά της είναι τόσο θλιβερά. Αλλά δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα και πολύ εύστοχα το σημειώνετε: η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι μία υπέροχη χώρα, αξιοποιώντας τον πράγματι μεγάλο πολιτιστικό και φυσικό της πλούτο. Δεν είναι όμως. Και η ευθύνη βαραίνει τις πολιτικές ηγεσίες, τις τοπικές κοινωνίες και πολλούς ασυνείδητους εξ ημών.

      Την καλησπέρα μου!

      Διαγραφή
  4. διπλό σχόλιο..1 στο φβ άλλο 1 εδω, νομίζω μου αξίζουν δύο γκόφρι.. :)))..στο χέρι όμως γιατί το μέρος δεν μου άρεσε καθόλου, δεν μου αρέσουν οι αποστειρωμένες πόλεις, δεν μου αρέσουν οι θάλασσες που δεν μπορώ να κολυμπήσω (είμαι κρυουλιαρα το ομολογώ), δεν μου αρέσουν τα φράγματα καθόλου και όλο αυτό το τεράστιο ξύλινο ντεκ που πρέπει να περπατήσω για να δω απο το κυάλι .......τσίου

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Καλο μου πτηνον,παντα απλοχερα θα μας μοιρασεις την ομορφια που εχεις ''στα μεσα σου''! Και επειδη η ''διεκδικηση'', ειναι η λεξη κλειδι ,και επειδη αυτη την στιγμη ταραζομαι, και δεν θελω να σκευτω αν προηγηται ,η ,επεται η, αν συνοδοιπορει με την ομορφια......δεν ειμαι και φιλοσοφος η γυναικα ,παω να φαω και εγω το γκοφρι μου,τωρα καταθλιψη το λες....υπογλυκαιμια ειναι...ας το λυσει η δημοκρατια μας. Ω ναι χρυσο μου ,μια ειναι η υπομονη, δεν ειναι χιλιαδες!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.