Δευτέρα, 6 Μαρτίου 2017

Το σπίτι του Ίσα ιμπν Αλί Αλ Χαλίφα


Λίγοι τόποι έχουν μεταμορφωθεί τόσο γρήγορα και δραματικά, όσο η πλευρά ετούτη του κόσμου. Φτωχοί ήμασταν, στον ήλιο μοίρα δεν είχαμε. Κι αν κάτσεις να το σκεφτείς, εντύπωση σού κάμει που επιβιώσαμε με τις συνθήκες του τότε και κρατηθήκαμε στην αμμώδη μας πατρίδα.



Η ζέστη αφόρητη, η σκόνη της ερήμου δεύτερη φύση μας. Και ο αγώνας για να εξασφαλίσουμε τα προς το ζην, συνεχής και αδυσώπητος.



Με όλα έπρεπε να τα βάλουμε. Με τη γεωγραφία, με τους καιρούς, με τους ανθρώπους. Αιώνες πολλοί διαρκούς ανθρώπινης παρουσίας απάνου στο νησί μας κι όμως σαν μας έβλεπες, έλεγες πως τούτοι οι άνθρωποι οι καταραμένοι δεν έκαμαν βήμα προόδου και πως ουδέποτε θα ξεπεράσουν τον πρωτογονισμό τους.



Αλλά ο Αλλάχ είναι μεγάλος. Και δεν ξεχνάει μήτε τόπους μικρούς κι ασήμαντους, όπως τον δικό μας τον τόπο. Εδώ στο Μπαχρέιν, στα ζεστά νερά του Περσικού Κόλπου.



Όσο θυμούνταν οι προγόνοι μας το χθες τους, η θάλασσα τους ζούσε. Με τα ψάρια και τα μαργαριτάρια της. Με την αλμύρα και τους ανέμους της. Που σφυρίζανε πάνου από την έρημο του μεγάλου κεντρικού νησιού μας και σήκωναν αμμοθύελλες.



Μικρά ψαροχώρια με τέντες και χαμόσπιτα, σιαγμένα με λάσπη. Αυτά μονάχα είχαμε. Σκόρπια στις ακτές μας. Τον μεγαλύτερο οικισμό μας, τον εσιάξαμε απάνου στο μικροσκοπικό νησάκι Μουχαράκ -που σχεδόν ακουμπάει στη νήσο του Μπαχρέιν και κολυμπώντας περνάς απέναντι.



Μη φανταστείς μεγάλες γειτονιές και πολυπληθείς αγορές. Κάτι παραπάνω από το τίποτα, κάτι λιγότερο από το ελάχιστο. Οριακά φθάναν ως εδώ τα καραβάνια. Σπάνια φαινόταν στον ορίζοντά μας πλοίο μεγαλύτερο από τις δικές μας τις ψαρόβαρκες.



Εδώ στο κέντρο τ'οικισμού, μόνο κτήριο που ξεχώριζε από το μέγεθος και την κορμοστασιά του, το μέγαρο ετούτο. Του Ίσα ίμπν Αλί Αλ Χαλίφα.



Εξήντα τρία χρόνια συνεχούς βασιλείας, όπως και να το κάμεις είναι λογαριασμός. Ιδίως για μία περιοχή τόσο ανακατεμένη και περίεργη.



Αλλά εκείνος κατάφερε ν'αντέξει. Από το 1869 παρακαλώ ως τις 9 Δεκεμβρίου του 1932, την ημέρα του θανάτου του.



Για κόπιασε και του λόγου σου. Φαίνεσαι άνθρωπος αλλιώτικος. Θα'καμες σίγουρα μεγάλο σαφάρ ώσπου να φθάσεις μέχρις εδώ και πρέπει να σε καλοδεχτούμε -όπως τον κάθε μουσαφίρ. Να σε φιλέψουμε από το ξόδεμά μας, να σε φροντίσουμε όπως προστάζει ο Αλλάχ.



Άφησε τα πατούμενά σου έξω από την είσοδο κι έλα να σε ξεναγήσω.



Το κτήριο διαθέτει κάμποσα δωμάτια που επικοινωνούν μεταξύ τους με διαδρόμους και στοές, γύρω από τέσσερις εσωτερικές αυλές.



Θα σκεφτείς τώρα εσύ πως ωραίο πράμα οι αυλές, να κάθεται κανείς και ν'απολαμβάνει τις λιακάδες. Αχ, πόσο πολύ φαίνεται πως δεν είσαι από τα μέρη μας και δεν ξεύρεις τους καιρούς μας.



Για εμάς, ο ήλιος είναι ευλογία και ταυτόχρονα κατάρα. Όλα λουσμένα στο εκτυφλωτικό του φως, όλα παραδομένα στην καυτή του λάβα. Να τον εγλιτώσουμε προσπαθούμε μια ζωή, όχι να τον αναζητήσουμε.



Ίδιες ήσαν οι μέρες μας και μόνο στις ρυτίδες της ερήμου και του προσώπου μας φαινόταν πως περνάει ο ταρίχ κι αλλάζουν εποχές. Ψάρεμα, κάματος, αλισβερίς, ραχάρι και φτου από την αρχή. Με τους Πέρσες να ελέγχουν τις θάλασσες του Κόλπου και τις δικές μας τις φυλές ν'αναμιγνύονται μ'άλλες απ'το γειτονικό Κατάρ και την Αραβία.
 


Κι ύστερα ήρθαν οι Άγγλοι.



Ήσαν πολλοί και ισχυροί. Με όπλα και με πλοία και με ρούχα που μας φάνηκαν αρχικώς αστεία. Έλα όμως που το πράμα δεν σήκωνε γέλια, μήτε χωρατά. Θέλανε να ελέγχουν τις θάλασσες, να εμπορεύονται τα μαργαριτάρια (που καθ'όπως καταλάβαμε, τα θεωρούσαν και δικαίως ως τα καλύτερα του κόσμου), να διαφεντεύουν τις ζωές μας, όλα τα θέλανε.



Κι έτσι το 1882, γινήκαμε αποικία.



Σε συμφωνία μαζί τους ήρθε ο Ίσα ίμπν Αλί Αλ Χαλίφα και παρέμεινε στη θέση του, εδώ στ'αρχοντικό του. Μα ξεσηκωθήκαν κάποιοι εμπόροι εναντίον της νέας κατάστασης και τον κατηγόρησαν πως συνεργάστηκε προθύμως με τους αλλόθρησκους. Ταράχθηκε η ησυχία της ερήμου, έγινε μεγάλη αναστάτωση.



Επενέβησαν εντέλει οι Άγγλοι, εξόρισαν τους εμπόρους στην Ινδία, αντικατέστησαν και τον Ίσα ίμπν Αλί Αλ Χαλίφα με το γιο του -αν και εμείς συνεχίσαμε αυτόν να θεωρούμε χαλίφη μας ως το τέλος της ζωής του.



Έλα να σ'ανεβάσω στα ανώγεια μας. Χτιστές σκάλες οδηγούν στα πάνω δωμάτια πούναι πιο φωτεινά και πιο εκτεθειμένα.



Αυτοί οι πύργοι με τ'ανοίγματα είναι να ξεύρεις, οι ανάσες μας. Σαν φυσικός κλιματισμός λειτουργούν -δεσμεύουν τ' αεράκι και το στρέφουν μ'επιφάνειες που μοιάζουν ωσάν ανεμιστήρες, προς τα σπλάχνα της οικίας.



Ναι, αν παίζεται η ζωή και η επιβίωσή σου, πολλά μπορείς να μηχανευτείς για να αντέξεις.



Μα ακόμα και σε τούτα τα μέρη τ'άξενα και σκληρά, η ανάγκη τ'ανθρώπου παραμένει. Για παρηγοριά κι ευαισθησία.



Που παιχνιδίζει στα καλαμωτά μας τα παντζούρια, στα κεντημένα διακοσμήματα, στα μικραμάχ που κεντούνε οι γυναίκες μας.



Στις οροφές, στις αψίδες, στα γείσα.



Σχήματα απλά, ξεκάθαρα. Γραμμές π'ουδέποτε πετυχαίνουν την ευθεία.



Αλλά αγκαλιάζονται κι απλώνονται στις δικές τους συμμετρίες. Με πατρίδες σκόρπιες και σβησμένες κάτω από τους έναστρους ουρανούς του Περσικού μας Κόλπου.



Με στόματα δίχως δόντια, με γένια μπερδεμένα, με βλέμματα μελαχρινά, με δάχτυλα σκασμένα απ'την αλμύρα. Με γυναικείες παρουσίες αθέατες, πίσω από σκαλισμένα παραθύρια.



Μα έλα, κόπιασε. Να δοκιμάσεις πρέπει ζαλαμπία, ζύμη που βρέχουμε με σιρόπι, λεμόνι και σαφράν. Και σαράμπ να πιεις, να γαληνέψει το μέσα σου.



Μπορεί σπουδαίος να μην σου φαίνεται τούτος ο τόπος, μα όλοι οι τόποι έχουν και κάτι να σου πούνε. Κι αν σταθείς κι αφουγκραστείς τους τοίχους μας, αν αφήσεις να σ'αγγίξουν οι ανέμοι της ερήμου και των θαλασσών μας -ο Σιαμάλ και ο Σουχαϊλι- τότες θα καταλάβεις: πως όλα -και τα εύκολα και τα δύσκολα- καταλήγουν εντέλει να γίνουν με έναν τρόπο.



Τον τρόπο που σου επιτρέπουνε κάθε φορά οι συνήθειες, οι περιστάσεις, οι χαβάδες και οι διαθέσεις. Τον τρόπο που χώρεσε μέσα στους κόκκους της άμμου, π'ανακάτεψε στους αφρούς των κυμάτων και σκόρπισε στ'αστέρια τ'ουρανού ο μεγαλοδύναμος Αλλάχ.



Λεξιλόγιο:
μικραμάχ (miqramah / مقرامة)= το κέντημα (εξού και "μακραμέ" στα ελληνικά)
μουσαφίρ (musafir)= ο επισκέπτης (εξού και "μουσαφίρης" στα ελληνικά)
ραχάρι (raha / راحة)= η ξεκούραση, η άνεση (εξού και "ραχάτι" στα ελληνικά)
σαράμπ (sharab / شراب)= το ποτό (εξού και "σιρόπι" στα ελληνικά)
σαφάρ (safar / سفر)= το ταξίδι (εξού και "σαφάρι" στα ελληνικά)
ταρίχ (tarih / تاريخ)= ο χρόνος, η ημερομηνία, η ιστορία (εξού και "ταριχεύω" στα ελληνικά)
χαβά (hava / هَوَاء)= ο καιρός, ο αέρας (εξού και "χαβάς" στα ελληνικά)

2 σχόλια :

  1. Καλημερα Πιγκουινε!!Εγραψες παλι...!!!😊

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλημέρα Μαρία! Χαίρομαι που σου άρεσε αυτή η επίσκεψη σε ένα μέρος που είναι για εμάς αρκετά ανοίκειο. :)

      Διαγραφή

Κάνε μου λιγάκι τσίου.

Πιγκουίνος

Ιστολόγια υπάρχουν πολλά. Πτηνολόγιο όμως, ένα!

Life-Style

Popular Posts